Chromatische aberratie

Chromatische aberratie is een lensfout die je herkent aan het meestal groen/magenta randje in de foto.
Je ziet het vaak bij foto's gemaakt met een groothoeklens in de hoeken van het beeld op 100%.

 

De fout ontstaat als de scherpte van verschillende kleuren niet op hetzelfde punt ligt.

Als je aan een digitaal bestand denkt met 3 verschillende kanalen: rood, groen en blauw zou je kunnen zeggen dat 1 van de kanalen een beetje verschoven is ten opzichte van de anderen.

Hierdoor heb je dus ook een minder scherp beeld. Als je de kanalen weer synchroon zou laten lopen wordt dus ook het beeld scherper.

De chromatische aberratie kun je in RAW bewerkingsprogramma's te lijf gaan: zoals Lightroom en Camera RAW. Meestal is het een knopje dat je aan zet.

Foto met chromatische aberratie

Chromatische aberratie weggehaald. Let op: de oranje rand onder is nu ook scherper.

 
Nieuw in beide programma's is de mogelijkheid om zelf met schuifjes het kleurgebied waarin de onscherpte ligt aan te geven. In dit geval worden de kleuren in de randen gedesatureerd. Dit moet je dan wel heel nauwkeurig doen omdat anders ook ongewenste gedeeltes gecorrigeerd worden. Dit is te zien in het voorbeeld hieronder.

Ook het oranje gebied is hier gecorrigeerd waardoor er beeld verdwijnt.

 Ook in Photoshop zelf is bij filters > lenscorrecties de mogelijkheid om de chromatische aberratie weg te halen aanwezig. Hierbij kun je zien dat er een verschuiving plaats vindt: er komt een transparant gedeelte naast het beeld.

Origineel geopend in Photoshop > filters > lenscorrecties

Bij Auto correcties: chromatische aberratie weggehaald maar de goede combinatie van mijn lens met camera bestaat nog niet (nieuwe camera) waardoor het niet perfect gaat. Rechts van het beeld zie je transparante pixels ontstaan.

In het custom venster vind je de schuifjes weer waarbij je zelf op het oog kunt corrigeren. Rechts van het beeld zie je transparante pixels ontstaan.

Defringe in Camera RAW 7.1

In het vorige artikel zei ik dat er voor mij 2 grote veranderingen in Lightroom 4.1 zijn. Maar eigenlijk is dat niet helemaal juist gesteld. De verandering die ik hier ga beschrijven is eigenlijk een verandering die hoort bij de camera RAW plugin 7.1. Dit verhaal is voor Bridge dus hetzelfde.

Bij lenscorrecties had 7.0 twee tabbladen; "profiel" en "manueel".
In 7.1 zien we "color" erbij komen.

In color zien we dat er twee fouten weg gehaald worden namelijk Chromatische aberratie en Defringe. Technisch gesproken is defringe geen lensfout maar het is wel heel erg fijn dat de twee functies op dezelfde plaats zitten omdat ze voor het beeld hetzelfde effect hebben namelijk een gekleurd randje bij name op plaatsen met hoge contrasten. Omdat ik zelf niet kan zien waar de kleurzweem in de rand van afkomstig is is het gewoon trial and error.

origineel, magenta randje rechts, bij lange zijde links een blauwe kleurzweem. Bij het touw zien we rood en groen.

De functie "remove chromatic aberration" is de kleurzweem bij het touw weg. Het blauw is magenta geworden.

Met het pipetje op de magenta kleurzweem wordt deze "ontkleurd"waardoor ook die neutraal is.

Als je het pipetje gebruikt dan zie je een raster met kleuren waardoor je heel precies een kleur kunt kiezen

Het is in deze foto mogelijk om de kleurzweem in deze foto alleen met defringe weg te halen maar dan is er ook veel kleur uit de hele foto verdwenen. Dus dat is niet ideaal.

Conclusie: Probeer heel precies te zijn met het weghalen van kleurzweem in de randen omdat dat ook effect kan hebben op de kleurintensiteit van de hele foto. Begin met het weghalen van chromatische aberratie en als dat niet lukt ga dan naar deftige. Probeer de kleurrange waarbinnen je de correctie maakt zo klein mogelijk te houden. (Schuifjes Purple Hue en Green Hue)

LR4 en Camera RAW defringe

In foto's met grote contrasten zoals tegenlicht situaties zie je vaak magenta en groene randjes. Soms zijn ze blauw/geel. Dit kan twee oorzaken hebben.

De ene is een lensfout: chromatische aberratie genoemd. Dit is het gevolg van licht dat door het glas van de lens anders gebroken wordt (brekingsindex) waardoor het niet in het hoofdbrandpunt terecht komt. Maar op verschillende plekken. Deze fout komt vooral naar voren bij lange brandpunt en telelenzen.

De andere is een CCD fout: fringing genoemd. Dit is het tijdens het belichten overstromen van informatie van de ene naar de andere pixel. Aangezien de CCD verschillende kleurfilters heeft: R,G of B ontstaat er een gekleurd randje.

Fringing is gemakkelijker te corrigeren als chromatische aberratie. Chromatische aberratie kan wel voorkomen worden met speciale, voor deze lensfout gecorrigeerde, duurdere, lenzen: de apochromaat.

Beide lensfouten kun je in Lightroom en camera RAW corrigeren.
In Lightroom is er de meeste controle:

Bij lenscorrections zien we een nieuw tabblad in LR4: color.
Daar kun je chromatische aberratie en fringing corrigeren.
Met amount regel je de hoeveelheid pixels die in de rand meegenomen moeten worden.
Daarnaast kun je de paarse/purple tinten en groene tinten veranderen.

In plaats van de schuifjes kun je ook inzoomen en het pipetje gebruiken. Daarmee op het randje met de kleurzeem klikken. Als je het pipetje gebruikt krijg je een uitvergroot grit te zien van de pixels zodat je preciezer kunt kiezen.

 

before

after

In eerdere versies van Camera RAW moet je in een ander venster zijn: 

Bij lenscorrections > manual. Daar kun je kiezen voor defringe > highlight edges. (gebruikte ik het meeste)

In de nieuwe update van Camera RAW 7.1 is het nieuwe tabblad color ook aanwezig.