Kleur simuleren in Lightroom (softproofing)

In Lightroom kun je al een tijdje softproofen. Dit is een simulatie geven van de kleur zoals die er uit zal zien op bijvoorbeeld een website in print of drukwerk.

Je kunt nu ook CMYK kleurruimtes softproofen of printen met een eigen printprofiel waardoor je meer controle hebt over de kleuren.

Hoe werkt het softproofen?

Ga in de develop modus naar: View > softproofing > show proof (of gewoon de letter S op je toetsenbord). Op de afbeelding hieronder zie je een aantal gele pijlen die ik onder de afbeelding uit zal leggen.

Als je soft proofing aan hebt staan wordt de achtergrond wit net zoals op de meeste sites of op papier. Veel mensen hebben de nijging hun foto's te donker te bewerken. De witte achtergrond is een goede controle hiervoor.

Bovenin het witte gedeelte zie je 'proof preview' staan als waarschuwing zodat je weet dat je aan het soft proofen bent.

In the schermpje onder het histogram kun je het profiel dat je wilt gebruiken voor je printer kiezen. Ook je blurb profiel (dat je eerste van de website van Blurb moet halen en in de juiste map op je computer moet zetten) kun je gebruiken.

Intent: Bij CMYK profielen raad ik aan standaard Relative te gebruiken (dat is de standaard voor Europa, Amerika en Blurb. Bij je eigen printer kun je daar wel van afwijken als na testen blijkt dat dit mooier is. Bij RGB kleurruimte gebruik ik zelf eigenlijk altijd perpetual omdat ik dat mooier vindt.

Intent extra info: Als de kleur en de kleur echtheid heel belangrijk is dan moet je relative gebruiken. Perpetueel laat het kleurgevoel beter in tact maar kan alle kleuren een beetje veranderen.

Simulate Paper & ink: bij drukwerk heb je te maken met inkt en papier. Een profiel is daarop gebaseerd. Als je dit vinkje aanzet zul je de foto nog iets 'doffer' en minder contrastrijk zien. Zoals dit zal gebeuren op gedrukt werk. Als je een RGB kleur simuleert is deze functie niet beschikbaar.

In de bovenkant van het histogram verschijnen 2 icoontjes:
1. Links: beeldscherm; als je daarop klikt zie je, indien van toepassing, een gedeelte van de foto blauw worden; dat is het gedeelte waarvan de kleur niet op een beeldscherm weer te geven is.

 

2. Rechts: papier; als je daarop klikt zie je, indien van toepassing, een gedeelte van de foto rood worden; dat is het gedeelte waarvan de kleur niet op print, met het gekozen profiel, weer te geven is. We noemen dit een gamut warning.

Die kleur zal dus omgezet worden naar een andere kleur. Hoe die kleur omgezet wordt, wordt bepaald door de keuze van de rendering intent. 

NIDF norm vernieuw

De NIDf norm is vernieuwd voor Lightroom 5 en PS CC te downloaden op:

http://www.nidf.nl/NIDF-norm201405.pdf

Er zijn 2 dingen die mij direct al opvallen.
1. De naamgeving
2. De kleurruimten

1. De naamgeving:
Als naamgeving wordt 4 initialen_datum_nummer.extentie aangeraden. Daar ben ik het wel mee eens maar wat ik zelf tegenwoordig prefereer is 4 initialen_jaar_maand_dag_nummer.extentie

Het verschil: 
HiMa_201405014.Tiff
Hima_2014_May_14.Tiff

Ook mappen worden bij mij op datum gezet. In Lightroom bij 'folders' kies ik dan voor 'rename' (rechtermuisknop) en zet ik er nog een onderwerp achter zodat ik ook daarop sneller kan kiezen.

2. De kleurruimten:
Hij is minder bepalend m.b.t. de kleurruimte. Voeger stond er dat je aan moest leveren in Adobe RGB nu staat er een uitleg over de verschillende kleurruimten. Vandaar dat ik een aantal toevoegingen heb. Alles wat cursief geschreven is is mijn aanvulling van de tekst die er staat.

Uiteraard geldt zoals altijd: iedere kleuromzetting van het ene naar het andere profiel is in principe kwaliteitsverlies. Van een grote naar een kleine ruimte is te doen maar er kan afhankelijk van de keuze voor de rendering intent een kleurverschuiving plaats vinden. Ga je van een kleine naar een grotere ruimte dan moet er informatie bij verzonnen worden.

Ik heb de volgorde van kleurruimte hieronder daarom van klein naar groot gezet


 sRGB: noodzakelijke keuze voor foto’s op het internet en meeste afdrukcentrales. Voor hoogwaardig drukwerk of inkjetprints meestal niet toereikend. Zelf heb ik dit niet als standaard kleurruimte ingesteld in Photoshop omdat ik meestal werk voor drukwerk. Er zijn een aantal professionele centrales waar je aan moet leveren in Adobe RGB of die eigen profielen leveren. 

ECI-RGB: wordt niet door cameramakers gebruikt en is helemaal afgestemd op drukwerk wat betreft de kleurruimte.  Gebaseerd op normlicht van 5000 K en gamma 1.8 maar nog niet iedereen heeft dit profiel. Het zit tussen Adobe en 'sRGB in en men hoopt dat dit de nieuwe standaard gaat worden omdat het alle drukbare kleuren bevat en minder algemeen is als Adobe RGB (wat niet echt een profiel is). Bovendien zien afbeeldingen die in Adobe RGB staan er op beeldscherm en geprint bij centrales die 'sRGB als standaard hebben er net goed uit in tegenstelling tot dit profiel. Dit profiel moet je wel eerst zelf downloaden op http://www.eci.org/en/downloads en dan moet de ontvangende partij hem ook geïnstalleerd hebben. Versie 2 van dit profiel is ook op 16 bits bestanden te gebruiken.

Adobe RGB grootste wit, ECI RGG is het gekleurde vlak

Grootste wit is ECI RBG, kleinere, kleur is 'sRGB

AdobeRGB: Zeer voor de hand liggende keuze, een redelijk universeel inzetbare kleurruimte. Wordt ook door digitale camera’s gebruikt bij het opnemen in JPEG, mits je dit in het menu instelt. De meeste camera's gebruiken als standaard 'sRGB, en is prima bruikbaar voor inkjet of drukwerk. 
Ook de standaard RGB kleurruimte voor de kleurruimte die ik zelf, nog steeds, als standaard aanraad te gebruiken in Photoshop. (Color Settings). Gebaseerd op 6500K (is niet normlicht). 

ProPhotoRGB: Voor heel kritisch kleurwerk, maar uitsluitend te gebruiken in 16-bits bestanden. Ook vallen de hoogverzadigde kleuren buiten het bereik van de monitor. Afhankelijk van het einddoel zul je wel naar een kleinere ruimte terug moeten. De Develop / ontwikkel module in Lightroom laat overigens alle foto's in ProPhotoRGB zien tenzij je softproof aan hebt staan.

Out of Gamut (kleurtoon)

Color, gamut en gamut warning, soft proofing, Profiles; verschillende woorden die rondom het kleurverhaal nodig zijn te weten.

Het allerbelangrijkste is het dat je de kleurinstellingen van al je software goed instelt.

Bij Edit > colorsettings (op de Mac) Er zijn standaarden voor Europa, Japan en America.
Je hebt hierbij Web / internet (beeldscherm) en prepress (print en drukwerk) indelingen.
De RGB ruimten zijn in zoverre ik het kan zien wereldwijd gelijk:

• Adobe RGB voor drukwerk/print en 
• 'sRGB voor internet/web/beeldscherm

In de afbeelding hierboven is de kleinste ruimte 'sRGB de grotere is Adobe RGB.
Met andere woorden: een beeldscherm kan niet alle kleuren weergeven die een afbeelding bevat.

Als je op een beeldscherm een adobe RGB afbeelding bekijkt zal alles wat op de afbeelding hierboven wit is "out of gamut' zijn. Dit kun je zichtbaar maken door te 'soft proofen'. Links in het voorbeeld hieronder is de foto. Rechts zijn alle "out of gamut' gedeelten rood. (verschil tussen Adobe RGB en 'sRGB in dit geval)

Deze 'out of gamut' waarschuwing kun je krijgen door te gaan naar view >  gamut Warning.
Eerst moet je dan bij Proof Setup wel aangeven welke kleurruimte je wilt soft proofen.



Je kunt ook alle "out of gamut' kleuren selecteren bij select > color range > out of gamut.

De cmyk ruimte zijn wereldwijd wel anders; standaard staat Photoshop ingesteld op de Amerikaanse drukpers. Als je dat bij de kleurinstellingen niet verandert worden foto's die je van RGB omzet naar CMYK dus omgezet voor de Amerikaanse drukpers.

Met andere woorden: als je kiest voor image > mode > CMYK dan kiest Photoshop de CMYK die ingesteld is bij de colorsettings.

Kun je zelf bepalen hoe je een foto omzet?

Ja dat kan bij: Edit > convert to profile

Tot slot kun je in het print menu printen met je printer profiel. Onder de afbeelding zie je zelfs dat je ook hier een "out of gamut' waarschuwing aan kunt zetten.

De CMYK ruimte, waarin gedrukt wordt, is veel kleiner als de Adobe RGB ruimte. Er gaan daardoor veel kleuren verloren. Met name in de saturatie/kleurverzadiging. Je kunt echter beter kleuren weg laten vallen als er zelf bij moeten bedenken: zoals het geval is in het tweede plaatje hieronder; bij gebruik van 'sRGB kleuren.

Op de 3de afbeelding zie je het verschil tussen de Amerikaanse coated en de Europese coated versie: 

De Europese ruimte is het grootst. We kunnen dus meer gesatureerde/verzadigde kleuren weergeven.

Adobe RGB (wit) grootste en SWOP coated de kleinste ruimte

'sRGB de grootste en SWOP coated (wit) de kleinste 

Europa Fogra 39 coated (wit) en US coated (kleinste)

Bridge CC en Lightroom 5; kleurprofielen en omzetten

In RAW convertor (ctrl + R vanuit Bridge) kun je een bestand omzetten naar CMYK druk -en printprofielen.

In de Camera Raw convertor moet je onderin op de blauwe hyperlink klikken op de workflow Options te openen.

Hier kun je de color space kiezen en de redering intent. Ik raad (als standaard instelling) perceptual aan als het om RGB profielen gaat en relative voor CMYK. Als je Simulate Paper & Ink aanzet zie je wat het profiel doet met de kleuren in je beeld.

Adobe RGB

Blurb ICC Profile

Tot nu toe was het zo dat alles wat je in de RAW convertor kon doen ook in Lightroom kon. Dit is, bij mijn weten, voor het eerst dat dit niet kan:

In Lightroom 5 kun je de foto nog steeds alleen maar omzetten, printen en softproofen in RGB profielen. Er zijn ook daar wel een paar mogelijkheden bij gekomen. 

Soft Proofing in de Develop modus > Soft Proofing (S). Je kunt hier (dat is nieuw in LR5) de before en after kun je zien (Y) Dit is geen manier om de foto om te zetten; je ziet alleen wat het verschil is tussen de kleurruimte zodat je zelf een de kleur zo goed mogelijk kunt beranderen. je kunt zien welke kleuren problemen opleveren tijdens de omzetting door te kiezen voor view > Desitination Gamut Warning (shift + S). Dit gebied wordt rood zoals in de foto hieronder.

Exporteren:

Als je in Lightroom een foto exporteert kun je bij de File settings nu ook voor andere RGB profielen kiezen. Hier kun je de rendering-intent niet kiezen. In zoverre ik het kan nagaan worden ze toegewezen (assign); niet omgezet. 

Print:

In het printer menu kun je onderaan in het venster Print Job je kleurmanagement uitvoeren. Ook hier kun je uitsluitend voor RGB profielen kiezen die je kunt printen. Ook is het mogelijk het bestand opte slaan als JPEG. De rendering intent kan ingesteld worden. Overigens kun je, als je van hieruit rechtstreeks gaat printen het kleurmanagement laten bepalen door de printer.

Let op: als je gaat printen en je kiest in Lightroom een kleurprofiel waarin omgezet moet worden dan MOET je in het printermenu kleurmanagement UITzetten.

Wat zou de meerwaarde zijn van CMYK profielen softproofen in Lightroom?

Als ik bijvoorbeeld het Blurb ICC profiel kan softproofen dan kan ik de foto's ik gebruik in een boek  gepubliceerd via Blurb ook kleurmanagen. Ik kan in dat geval de kleuren die ik in de print ga krijgen helemaal zelf bepalen. In drukwerk kunnen namelijk niet alle kleuren weergegeven worden die ik wel kan zien. Voornamelijk verzadigde kleuren zullen fletser of zelfs anders van tint worden.

Softproofing in LR4

In Lightroom 4 is het mogelijk de foto te zien in het doel-profiel.
In Lightroom werk je meestal met RAW bestanden. Deze hebben geen kleurprofiel. dit krijgen ze pas als je de foto opslaat als een Tiff, JPEG of PSD.

De grote profoto kleurruimte versus de kleinere 'sRGB

Lightroom laat het RAW bestand zien in een kleurruimte die lijkt op de Profoto kleurruimte. Dit is een erg grote ruimte zodat er zoveel mogelijk kleur te zien is. (Aan de buitenkant van de kleurruimte zit de saturatie)

Afhankelijk van het uiteindelijke doel: beeldscherm of print wordt de foto uiteindelijk opgeslagen met een ander profiel.

Daarbij kunnen er kleuren en saturatie verloren gaan.






In Lightroom is het nu mogelijk de kleur te softproofen: te simuleren.
Hoe doe je dat?   > develop > softproofing (S) onder in de gereedschapbalk.

De achtergrond wordt wit en rechtsboven staat de waarschuwing "proof preview".

Onder het histogram kun je het doel - profiel kiezen.

als je over de foto gaat zie je de RGB waarden onder het histogram (normaal staan hier procenten).

In het histogram rechtsboven kun je het gebied laten zien wat "out of gamut" is. (rood)
Linksboven kun je het beeldschermprofiel tonen en de kleuren die daarbij "out of gamut" zijn (blauw) 


Met "out of gamut" worden de kleuren bedoeld die niet in het nieuwe profiel weergegeven kunnen worden en dus verandert moeten worden. Je kunt hier zelf invloed op uitoefenen door de kleuren die "out of gamut" zijn "in gamut" te brengen.




Onder in Dit venster kun je kiezen hoe de omzetting is: "de rendering intent".
Er is hier keuze tussen "perceptual" en "relative".

Bij perceptueel blijven de onderlinge kleuren behouden. Dit heeft tot gevolg dat het "kleurgevoel" hetzelfde blijft maar het kan zijn dat daarbij alle kleuren iets veranderen. Deze methode gebruik ik bijna altijd bij prints.

Bij relatief blijven alle kleuren die niet "out of gamut" zijn gelijk. Dit is een goede keuze bij reclamefoto's waarbij het belangrijk is dat bijvoorbeeld kleuren en/of logo's in de juiste kleur weergegeven worden.

Hoe kun je de kleuren veranderen?


1. Je kan de saturatie uit de hele foto halen. Persoonlijk zou ik dat niet doen.

2. Je kunt een bepaalde kleur veranderen of de saturatie daarvan verminderen. (In venster HSL)

3. Je kan plaatselijk de saturatie verminderen. met behulp van de adjustmentbrush (K).

Develop preset in LR

Het is mogelijk een default (standaard) instelling te maken in de develop/ontwikkel-moduul van Lightroom.

Stel je hebt je eigen kleurkallibratie gemaakt dan is het wel erg gemakkelijk als alle foto's daarop gecorrigeerd worden. Ook lenscorrecties zijn op die manier automatisch aan te zetten.

Hoe kun je het instellen?
1. Ga naar een foto. Zorg dat er geen enkele correctie gemaakt is. Dit kun je doen door rechts onderaan op "reset" te drukken.






2. Ga naar de veranderingen die je in "default" hebben wilt en stel die in. Zoals de lenscorrecties en/of je kleurprofiel. (Voor de lenscorrecties wordt in de metadata van de foto gekeken naar het type camera dat gebruikt is en de lens).

 

3. Ga naar menu " develop > set default settings". Als je daarna kiest voor "update to current settings" dan worden de veranderingen voortaan altijd standaard doorgevoerd. Er is geen "undo" mogelijkheid. Natuurlijk kun je met de hand de vinkjes wel weer uitzetten of de settings wijzigen.

 

CMM in LR

Ik heb me vaak afgevraagd hoe dat zit met profielen in Lightroom. Nu is het eenvoudig zo dat een RAW bestand natuurlijk geen profiel heeft. Dit wordt pas aan een foto toegekend op het moment dat de foto opgeslagen/geëxporteerd wordt.

Bij export > file settings kun je zelf kiezen voor het kleurprofiel.

Maar dat zegt nog niets over de manier waarop ik tijdens het werken mijn foto zie. Het blijkt dat daarbij uitgegaan wordt van een kleurruimte die lijkt op Profoto RGB. De tooncurve die gebruikt wordt is die van 'sRGB.

JPEG, TIFF en PSD bestanden zijn ook zichtbaar in Lightroom. Zij hebben wel een profiel. Ze zullen dan ook weergegeven in het ingesloten profiel. Hebben ze geen profiel dan worden ze in 'sRGB weergegeven. Dit kan een behoorlijke kleur-verschuiving tot gevolg hebben.

Zien? Een document gemaakt met profiel Adobe RGB 1998 waarvan het profiel niet ingesloten was bij het opslaan zal  bijopenen in Lightroom weergegeven worden in 'sRGB. Praktisch betekent dit dat er minder saturatie te zien is (minder kleurrijk). In het filmpje hieronder zie je het verschil tussen hetzelfde document met en zonder profiel.

In het filmpje hieronder zie je hetzelfde bestand met en zonder Fogra27CMYK profiel. 

Hoe goed zie jij tinten

Ik heb zojuist getest hoe goed ik kleurtinten zie, erg leuk om te doen.

http://xritephoto.com/ph_toolframe.aspx?action=coloriq

Je moet de vakjes in de goede kleur/tint volgorde zetten. Het meest linker en meest rechter vakje zijn niet te verslepen.

camera kalibratie

Ik ben zo super blij met het feit dat ik mijn camera gekalibreerd heb. Vorig weekend paarden schriktraining gefotografeerd; alles was oranje aangekleed.

Oranje is voor mijn camera de moeilijke kleur. Ik kreeg een soort vies geel/oranje. Maar door het profiel hoef ik die kleur nu niet meer te veranderen. Dat heb ik geautomatiseerd in Lightroom. Kan ik het komende EK met vertrouwen tegemoet zien.

Links het standaard profiel, rechts mijn eigen camera profiel (verder niets anders aan de 2 foto's gedaan)

Ik heb eerder geschreven hoe ik dit profiel gemaakt heb op: http://hildemaassen.blogspot.com/2012/05/camera-callibratie-test.html

Blurb boeken in Lightroom 4 CMM

Al eerder heb ik diverse berichten geschreven over het maken van boeken met Blurb en het daarbij toepassen van kleurmanagement.

Er zijn daarbij een paar dingen die mij doen kiezen voor deze methode:

• Het feit dat je de drukkleuren kunt simuleren en dat dit uitgelegd wordt in eenvoudige PDFjes  
• De blurb PDF settings waardoor je ook bij het genereren van de PDF geen foute instellingen kunt maken.
• Handige panelen met templates voor in InDesign.

Nu kun je dan ook direct boeken maken in Lightroom. Deze zijn rechtstreeks te uploaden naar Blurb of op te slaan als PDF. Helemaal super natuurlijk.

Jammer genoeg kan ik in Lightroom niet de door Blurb gebruikte kleurruimte simuleren waardoor ik de controle die ik had kwijt ben. Hiervoor zal ik nog steeds naar Photoshop moeten. Het enige wat ik dus omzeil is InDesign. Hopelijk zal een komende Lightroom versie voorzien in kleursimulaties van kleurprofielen.

Tot die tijd kun je in een eerder bericht lezen wat te doen: http://hildemaassen.blogspot.com/2009/12/kleurmanagement-in-boekjes.html 

Kleurruimte

Fotografen leveren hun foto's, zo hebben we dat afgesproken, standaard aan in Adobe RGB 1998. Deze afspraken zijn vastgelegd in de fotografennorm die te downloaden is op: www.nidf.nl. (Nederlands instituut voor digitale fotografie). De meeste beeldschermen kunnen niet alle kleuren die een foto in met Adobe RGB profiel bevat weergeven. De meeste beeldscherm kunnen slechts de kleinere 's RGB kleurruimte laten zien.

In de voorbeelden hieronder laat ik de verschillende kleurruimten ten opzichte van elkaar zien. (Visualisatie gedaan met ColorSync Utility een standaard application van Apple).

Kleurruimte ProPhoto RGB(grootste)
versus Adobe RGB 1998 (kleinere) 

Kleurruimte ProPhoto RGB (grootste)
versus 's RGB (kleinste)

Kleurruimte Adobe RGB 1998 (grotere)
versus 's RGB (kleinste)

Als je fotografeert in het RAW bestandsformaat dan heeft de foto nog geen kleurruimte (profiel).

Deze moet je nog gaan toekennen. Dit toekennen gebeurd als je de RAW convertor / Lightroom verlaat en de foto opslaat of opent in Photoshop. Tot die tijd, tot dat omzetten werken de programma's ook al met een kleurruimte. In het geval van Lightroom is dat met een ruimte die redelijk overeenkomt ProPhoto. De meeste kleuren die de camera kan registreren vallen binnen die ProPhoto kleurruimte.

In Lightroom stel je bij de Preferences in in welke kleurruimte de foto gezet moet worden.

Venster Prefereces in Lightroom

In de RAW convertor stel je dat onderin in.

RAW convertor link naar instellingen

RAW convertor instellingen kleurruimten kiezen

Als je dezelfde foto in verschillende kleurruimten opent zie je dan kleurverschil op je beeldscherm?

Soms wel maar meestal niet want zoals gezegd kunnen de meeste beeldschermen alleen de kleinste kleurruimte weergeven dus de meer verzadigde kleuren van de grotere ruimtes kunnen ze niet laten zien. Drukwerk kan het echter wel weergeven dus vandaar dat je toch in een grotere ruimte aan moet leveren daarvoor. (Boeken gedrukt bij Blurb en concurrenten gaan wel uit van de kleinere 's RGB kleurruimte. Dus eigenlijk is het altijd slim om na te gaan wat het uiteindelijke profiel wat gebruikt wordt is). 

Op internet kunnen kleuren afhankelijk van de gebruikte browser verschillen. Dit bij het gebruik van andere kleurruimtes als 's RGB en afhankelijk van het feit of de gekozen browsers ook andere kleurruimte herkent.

Wat is het verschil in kleurruimte tussen een grotere en kleinere ruimte? Het is het verschil in afstanden tussen de kleuren in de foto. De foto's hebben evenveel pixels maar de kleurnuances kunnen preciezer zijn.

Het is meestal het beste om in een zo groot mogelijke kleurruimte te (be-)werken. Zoals gezegd bevatten die meer kleurschakeringen en als je bewerkingen uit voert met als basis meer kleuren dan heb je vloeiendere overgangen, meer detail en houdt je een mooier histogram over. 

Nogmaals op het beeldscherm ga je de verschillen dan wel niet zien (in de meeste gevallen) maar in drukwerk zeker wel. Professionele printers zijn in staat om meer kleuren weer te geven. Zij kunnen inmiddels het bereik van ProPhoto RGB aan.

Bovendien is het zo dat het beter is om van een grote naar een kleine kleurruimte te converteren als van een kleine naar een grote. In het laatste geval worden kleuren namelijk alleen verschoven maar er worden geen kleurnuances extra bijbedacht.

Dezelfde foto geopend vanuit RAW met verschillende kleurruimten: v.l.n.r. 's RGB, Adobe RGB 1998, ProPhoto RGB.

Hieronder is de foto in ProPhotoRGB geopend in Photoshop. De grijze gedeeltes zijn de gedeeltes die door de 's RGB kleurruimte niet weergegeven kunnen worden. Als je de foto omzet (converteert) dan zullen de kleuren van die gedeeltes omgezet worden. Als je in 's RGB werkte en de foto zou printen dan zijn dat de gedeeltes waar je meer detail had kunnen hebben; de camera registreert het namelijk wel maar door in 's RGB te werken verlies je de informatie.

Het devies is daarom: werk altijd in een zo groot mogelijke kleurruimte en ga pas naar een kleinere ruimte als het einddoel bekend is.