Kleur simuleren in Lightroom (softproofing)

In Lightroom kun je al een tijdje softproofen. Dit is een simulatie geven van de kleur zoals die er uit zal zien op bijvoorbeeld een website in print of drukwerk.

Je kunt nu ook CMYK kleurruimtes softproofen of printen met een eigen printprofiel waardoor je meer controle hebt over de kleuren.

Hoe werkt het softproofen?

Ga in de develop modus naar: View > softproofing > show proof (of gewoon de letter S op je toetsenbord). Op de afbeelding hieronder zie je een aantal gele pijlen die ik onder de afbeelding uit zal leggen.

Als je soft proofing aan hebt staan wordt de achtergrond wit net zoals op de meeste sites of op papier. Veel mensen hebben de nijging hun foto's te donker te bewerken. De witte achtergrond is een goede controle hiervoor.

Bovenin het witte gedeelte zie je 'proof preview' staan als waarschuwing zodat je weet dat je aan het soft proofen bent.

In the schermpje onder het histogram kun je het profiel dat je wilt gebruiken voor je printer kiezen. Ook je blurb profiel (dat je eerste van de website van Blurb moet halen en in de juiste map op je computer moet zetten) kun je gebruiken.

Intent: Bij CMYK profielen raad ik aan standaard Relative te gebruiken (dat is de standaard voor Europa, Amerika en Blurb. Bij je eigen printer kun je daar wel van afwijken als na testen blijkt dat dit mooier is. Bij RGB kleurruimte gebruik ik zelf eigenlijk altijd perpetual omdat ik dat mooier vindt.

Intent extra info: Als de kleur en de kleur echtheid heel belangrijk is dan moet je relative gebruiken. Perpetueel laat het kleurgevoel beter in tact maar kan alle kleuren een beetje veranderen.

Simulate Paper & ink: bij drukwerk heb je te maken met inkt en papier. Een profiel is daarop gebaseerd. Als je dit vinkje aanzet zul je de foto nog iets 'doffer' en minder contrastrijk zien. Zoals dit zal gebeuren op gedrukt werk. Als je een RGB kleur simuleert is deze functie niet beschikbaar.

In de bovenkant van het histogram verschijnen 2 icoontjes:
1. Links: beeldscherm; als je daarop klikt zie je, indien van toepassing, een gedeelte van de foto blauw worden; dat is het gedeelte waarvan de kleur niet op een beeldscherm weer te geven is.

 

2. Rechts: papier; als je daarop klikt zie je, indien van toepassing, een gedeelte van de foto rood worden; dat is het gedeelte waarvan de kleur niet op print, met het gekozen profiel, weer te geven is. We noemen dit een gamut warning.

Die kleur zal dus omgezet worden naar een andere kleur. Hoe die kleur omgezet wordt, wordt bepaald door de keuze van de rendering intent. 

CMM profiel met color checker

Lightroom werkt prettig zolang je niet, net zoals onze studenten, thuis en op school met dezelfde catalog wilt werken. Problemen we daarbij tegenkomen:

1. Verschillende versies van het programma 
2. Andere Presets
3. Gemaakte profielen meenemen
4. Voorinstellingen voor de naam en iptc (metadata sjabloon)

1. Aan de verschillende versies van programma's is helaas niets te doen in ons geval. Het is iedere keer afwachten welke versie de laatste is. 

2. Andere presets: 

Bij de preferences > presets is het mogelijk alle presets op te slaan bij de catalog zelf. Dan staan ze niet meer op de gewone plaats. Dit is prima als je maar 1 catalog hebt. Anders is het drama want moet je ze gaan kopiëren en plakken naar iedere catalogus.

3. Gemaakte profielen meenemen. Als je een kleurprofiel gemaakt hebt met de colorchecker op de ene computer en deze ook op een andere computer wilt hebben waar moet je die dan plaatsen zodat je deze kunt zien en dus kunt gebruiken? 

Op de Mac is dat: harddisk > user > 'naam user' > library > Application Support > Adobe > CameraRaw (let op: als Lightroom open staat moet je deze afsluiten en opnieuw opstarten alvorens je het profiel ook zichtbaar kunt maken).

Als je een foto exporteert als DNG dan kun je van die ene foto het profiel meenemen maar niet kopiëren of synchroniseren naar ander foto's. Ook het exporteren van een catalog (en importeren in een bestaande) zorgt er niet voor dat het profiel in de catalog zit.

4. Voorinstellingen voor de naam en iptc (metadata sjabloon).

Naam: het is, net als in Bridge, mogelijk een hele groep foto's te hernoemen nadat je ze ingeladen hebt in Lightroom. Ga in de library naar > Metadata en kijk bij > filename. Klik op het menuutje aan de rechterkant (mede 3 streepjes) Nu komt er een venster waarin je kunt aangeven hoe je de namen wilt hebben.

Als je een foto hebt in de catalog met ingevulde IPTC (metadata) dan hoef je geen nieuw sjabloon te maken. Ga in de library > metadata > preset en kies dan "edit preset'. Daar kun je een naam geven aan de ingevulde presets en deze vervolgens op de rest toepassen. 

Bridge CC en Lightroom 5; kleurprofielen en omzetten

In RAW convertor (ctrl + R vanuit Bridge) kun je een bestand omzetten naar CMYK druk -en printprofielen.

In de Camera Raw convertor moet je onderin op de blauwe hyperlink klikken op de workflow Options te openen.

Hier kun je de color space kiezen en de redering intent. Ik raad (als standaard instelling) perceptual aan als het om RGB profielen gaat en relative voor CMYK. Als je Simulate Paper & Ink aanzet zie je wat het profiel doet met de kleuren in je beeld.

Adobe RGB

Blurb ICC Profile

Tot nu toe was het zo dat alles wat je in de RAW convertor kon doen ook in Lightroom kon. Dit is, bij mijn weten, voor het eerst dat dit niet kan:

In Lightroom 5 kun je de foto nog steeds alleen maar omzetten, printen en softproofen in RGB profielen. Er zijn ook daar wel een paar mogelijkheden bij gekomen. 

Soft Proofing in de Develop modus > Soft Proofing (S). Je kunt hier (dat is nieuw in LR5) de before en after kun je zien (Y) Dit is geen manier om de foto om te zetten; je ziet alleen wat het verschil is tussen de kleurruimte zodat je zelf een de kleur zo goed mogelijk kunt beranderen. je kunt zien welke kleuren problemen opleveren tijdens de omzetting door te kiezen voor view > Desitination Gamut Warning (shift + S). Dit gebied wordt rood zoals in de foto hieronder.

Exporteren:

Als je in Lightroom een foto exporteert kun je bij de File settings nu ook voor andere RGB profielen kiezen. Hier kun je de rendering-intent niet kiezen. In zoverre ik het kan nagaan worden ze toegewezen (assign); niet omgezet. 

Print:

In het printer menu kun je onderaan in het venster Print Job je kleurmanagement uitvoeren. Ook hier kun je uitsluitend voor RGB profielen kiezen die je kunt printen. Ook is het mogelijk het bestand opte slaan als JPEG. De rendering intent kan ingesteld worden. Overigens kun je, als je van hieruit rechtstreeks gaat printen het kleurmanagement laten bepalen door de printer.

Let op: als je gaat printen en je kiest in Lightroom een kleurprofiel waarin omgezet moet worden dan MOET je in het printermenu kleurmanagement UITzetten.

Wat zou de meerwaarde zijn van CMYK profielen softproofen in Lightroom?

Als ik bijvoorbeeld het Blurb ICC profiel kan softproofen dan kan ik de foto's ik gebruik in een boek  gepubliceerd via Blurb ook kleurmanagen. Ik kan in dat geval de kleuren die ik in de print ga krijgen helemaal zelf bepalen. In drukwerk kunnen namelijk niet alle kleuren weergegeven worden die ik wel kan zien. Voornamelijk verzadigde kleuren zullen fletser of zelfs anders van tint worden.

NIDF norm vernieuwd

De NIDF norm is een te downloaden PDF-bestand van 12 pagina's waarin een standaard methode beschreven wordt om foto's te archiveren, benoemen en aan te leveren bij de klant. 

PDF http://www.nidf.nl/NIDF-norm201304.pdf

In het PDF wordt ingegaan op de volgende onderwerpen:

• Witbalans
• Cameraprofiel
• Structuur in je archief
• Bestandsnamen
• Normlicht voor de werkplek
• Beeldscherm kalibratie
• Kleurinstellingen Photoshop
• Opslaan van bestanden
• Afdrukken vanuit Photoshop
• Printer profielen maken

LR en softproofing

Nieuw in Lightroom 4 is de mogelijkheid om kleuren te softproofen voor zowel beeldscherm als print. Voor print wel alleen met kleurprofielen die aanwezig zijn op je computer.
Je kunt alleen RGB printprofielen softproofen, het blurb kleurprofiel helaas dus niet want dat is CMYK. Hopelijk is dat in een volgende versie wel mogelijk.

Even een beetje achtergrond informatie.
RAW bestanden hebben geen eigen kleurprofiel. Deze wijs je pas toe op het moment dat je de foto opslaat als een ander bestand bijv. TIFF, JPEG of PSD.
Het Develop menu gebruikt Pro Photo RGB als kleurruimte (dit is een grote kleurruimte)
In de library module worden de previews bewaard als Adobe RGB (een kleinere kleurruimte)
In de print module wordt Adoe RGB gebruikt in de "draft"functie; tenzij je zelf iets anders kiest (zie onderaan dit artikel meer).

De meeste beeldschermen werken echter met het veel kleinere 'sRGB en als je daarvoor een foto opslaat heb je dus kans dat een aantal, de gesauteerde kleuren een kleurverschuiving laten zien.
Oftewel; ze zien er anders uit. Die kleuren die niet weergegeven kunnen worden door de monitor heten "out of gamut". Adobe RGB 1998 zit qua hoeveelheid kleuren tussen 'sRGB en ProPhoto RGB in.

Hoe ga je naar softproofing? 
1. Develop menu: view > soft proofing. (of letter S op toetsenbord)

2. De achtergrond rondom de foto wordt nu wit en er verschijnt onder het histogram (rechts) een submenu. Het is mogelijk een proof copy te maken; dat raad ik aan, het is een soort van virtuele copy. In de naam zie je het profiel waarin gepreviewd wordt.




3. De (rendering) intent is de manier waarop de kleurruimte omgezet wordt.

• Bij perceptueel worden alle kleuren iets veranderd maar blijft de onderlinge afstand van de kleuren tot elkaar gelijk; de sfeer blijft daardoor behouden.
• Bij Relatief blijven de kleuren die ook in de nieuwe kleurruimte vallen behouden alleen andere kleuren "out of gamut" verschuiven. Als het om reclame producten gaat waarbij de kleur belangrijk is kies je voor deze optie. 

4. Bekijk welke kleuren "out of gamut"zijn. Boven het histogram zijn 2 ikoontjes ontstaan.

• Beeldscherm (links) monitor gamut warning geeft blauwe waarschuwing als kleuren moeten veranderen.
• Papier (rechts, Shift +S) gamut warning geeft rode waarschuwing als kleuren moeten veranderen.

links is monitor en rechts is papier simulatie

Zoals je ziet zijn er andere waarschuwingen voor het beeldscherm als voor papier. Het beeldscherm kan dus andere kleuren goed weergeven als het papier. Bovendien zien we de blauwe kleuren dus niet zoals ze straks geprint zullen worden.

5. Je kunt nu zelf de kleuren gaan aanpassen voor het nieuwe profiel. Ik heb al eerder gezegd dat "out of gamut"een probleem is van gesatureerde kleuren. Als je de kleuren minder gesatureerd maakt los je het probleem dus op. Ik raad aan dit plaatselijk te doen. Bijvoorbeeld met HSL: 

Saturatie of Hue veranderen of 1 kleur of met maskers. 

Links origineel, rechts kleuren die wel te printen zijn.

Zoals je ziet is het verschil in het voorbeeld best groot. Hierbij is de saturatie weggehaald. De ene keer is dat het beste, de andere keer helpt een kleine kleurverschuiving (hue) beter.

Sommige printkleuren komen echt niet in de buurt van de originele.

6. Zelf een kleurprofiel toevoegen/installeren:
Windows \ system32 \ spool \ drivers \ color folder (of rechter-muis-klik op profiel > instal profile)
MACOS/OS  / users/ username / Library / colorSync / Profiles folder

Printen: 

Het softproofen werkt in de develop modus, daar doe je het ook, maar wat nu als je wilt printen met het profiel wat je gebruikt hebt?

A. Je gaat naar de print module en daar vind je helemaal onderin ook het een en ander over kleurmangement.

In "draft mode printing" worden de previews (in Adobe RGB) uit de library module gebruikt waardoor een RAW bestand dus niet omgezet (verkleind e.d.) hoeft te worden. Dit gaat dus snel. Bovendien wordt het kleurmanagement door de printer geregeld. (niet in Lightroom).


Als de draft mode uit staat kun je Lightroom het kleur management laten doen.



Als je een eigen printprofiel hebt dan is het slim lightroom het kleurmanagement te laten doen.
! Het kleurmanagement in het printer menu moet dan uit staan; anders gaan ze elkaar overrulen.

Color settings printer uit

CMM door Lightroom zet cmm printer uit

CMM door printer, in printermenu keuzes maken

Op het plaatje hierboven zie je een nieuwe functie in het printmenu. Namelijk het aanpassen van "brightness en contrast"Je krijgt hiervan geen preview dus het is "trail en error".
Wat de functie doet is de foto wat lichter en/of contrastrijker printen. 

LR foto's openen met eigen profiel

Eerder heb ik al een paar artikelen geschreven over het maken van een eigen profiel voor de camera. http://hildemaassen.blogspot.nl/search/label/calibration

Hoe kun je dit profiel automatisch toepassen op alle foto's die je opent in Lightroom?

Zorg dat in het develop venster bij calibration je gewenste eigen profiel geselecteerd is.




! Alle andere instellingen moeten op "nul staan". (Tenzij je ook die standaard anders wilt hebben).

Ga naar Develop > set default settings > update to current settings

(Je kunt zo vaak updaten als je wilt maar ctrl +Z werkt niet als je dit instelt om ongedaan te maken).

Kleur tijdens fotograferen

Profiel Adobe Standaard

 Eerder schreef ik over de DNG profiler van Adobe. Deze week die van X-rite uitgeprobeerd. Daarvoor heb ik een kunststof doosje gekocht met daarin de kleurtjes en daarbij zit het computer programmaatje waarmee je een profiel van de camera kunt maken. Ik fotografeer het doosje in het licht waarmee ik wil gaan fotograferen.

Het RAW bestand van mijn camera moet ik daarvoor omzetten naar een DNG bestand.




Ik sleep het bestand dan in het programma "Color Checker Passport".
Daarna vindt het programma met een beetje geluk de gefotografeerde kleurkaart zelf. Mocht dat niet het geval zijn dan geef ik zelf aan waar de hoeken zijn. De groene punten op de hoeken. Als dit goed gaat kies ik voor "create profile". Het profiel wordt ook automatisch bewaard in de goede map. Ik kan ze gebruiken in zowel Camera RAW als Lightroom. Overigens moet ik de progamma's wel opnieuw opstarten om de profielen zichtbaar te krijgen.

 

Wat gebeurt er dan, waar vindt je dat profiel en wat doe je met de andere groep kleurtjes?

In camera calibration staat er bij mij het profile: Adobe standard. In dat lijstje zie ik ook mijn nieuw gemaakte profiel tegen "Nikon D700blog".  Als ik daarvoor kies zie ik de kleuren veranderen.  Ze worden realistischer. Om dat te kunnen zien moet je wel de kleuren kennen zoals ze waren. Of er veel verandert ligt natuurlijk aan de kleurafwijking van de camera zelf. Iedere camera is uniek. Ook is het afhankelijk van de kleurtemperatuur van het licht waarin gefotografeerd is.

(De grote overgangen in kleur zijn afkomstig van het feit dat dit een GIF bestand is. Een Gif bestand kan maar 255 kleuren weergeven waardoor er een aantal weg vallen waardoor er deze strepen ontstaan bij de kleurovergangen.)

Als ik mijn eigen profiel heb toegewezen kan ik de andere kant met kleuren gaan gebruiken.

De 2 binnenste rijtjes zijn om de foto net iets warmer of kouder te maken.

Dit wordt aangegeven met icoontjes. Bergen voor landschapsfotografie en een mensje voor portret fotografie. 

Bij het portretje is de meest linker de neutrale kleur. Meer naar rechts wordt de foto warmer gemaakt doordat er meer geel en magenta toegevoegd wordt. Bij het landschapsrijtje is de middelste de neutrale. Naar links wordt de foto koeler, blauwer en groener, naar rechts iets meer geel en magenta; warmer dus. Daarvoor gebruik ik de witbalans.  

  

Wil je de gevonden resultaten gebruiken op de volgende foto's dan maak je daar een preset van. 

 

Softproofing in LR4

In Lightroom 4 is het mogelijk de foto te zien in het doel-profiel.
In Lightroom werk je meestal met RAW bestanden. Deze hebben geen kleurprofiel. dit krijgen ze pas als je de foto opslaat als een Tiff, JPEG of PSD.

De grote profoto kleurruimte versus de kleinere 'sRGB

Lightroom laat het RAW bestand zien in een kleurruimte die lijkt op de Profoto kleurruimte. Dit is een erg grote ruimte zodat er zoveel mogelijk kleur te zien is. (Aan de buitenkant van de kleurruimte zit de saturatie)

Afhankelijk van het uiteindelijke doel: beeldscherm of print wordt de foto uiteindelijk opgeslagen met een ander profiel.

Daarbij kunnen er kleuren en saturatie verloren gaan.






In Lightroom is het nu mogelijk de kleur te softproofen: te simuleren.
Hoe doe je dat?   > develop > softproofing (S) onder in de gereedschapbalk.

De achtergrond wordt wit en rechtsboven staat de waarschuwing "proof preview".

Onder het histogram kun je het doel - profiel kiezen.

als je over de foto gaat zie je de RGB waarden onder het histogram (normaal staan hier procenten).

In het histogram rechtsboven kun je het gebied laten zien wat "out of gamut" is. (rood)
Linksboven kun je het beeldschermprofiel tonen en de kleuren die daarbij "out of gamut" zijn (blauw) 


Met "out of gamut" worden de kleuren bedoeld die niet in het nieuwe profiel weergegeven kunnen worden en dus verandert moeten worden. Je kunt hier zelf invloed op uitoefenen door de kleuren die "out of gamut" zijn "in gamut" te brengen.




Onder in Dit venster kun je kiezen hoe de omzetting is: "de rendering intent".
Er is hier keuze tussen "perceptual" en "relative".

Bij perceptueel blijven de onderlinge kleuren behouden. Dit heeft tot gevolg dat het "kleurgevoel" hetzelfde blijft maar het kan zijn dat daarbij alle kleuren iets veranderen. Deze methode gebruik ik bijna altijd bij prints.

Bij relatief blijven alle kleuren die niet "out of gamut" zijn gelijk. Dit is een goede keuze bij reclamefoto's waarbij het belangrijk is dat bijvoorbeeld kleuren en/of logo's in de juiste kleur weergegeven worden.

Hoe kun je de kleuren veranderen?


1. Je kan de saturatie uit de hele foto halen. Persoonlijk zou ik dat niet doen.

2. Je kunt een bepaalde kleur veranderen of de saturatie daarvan verminderen. (In venster HSL)

3. Je kan plaatselijk de saturatie verminderen. met behulp van de adjustmentbrush (K).

CMM in LR

Ik heb me vaak afgevraagd hoe dat zit met profielen in Lightroom. Nu is het eenvoudig zo dat een RAW bestand natuurlijk geen profiel heeft. Dit wordt pas aan een foto toegekend op het moment dat de foto opgeslagen/geëxporteerd wordt.

Bij export > file settings kun je zelf kiezen voor het kleurprofiel.

Maar dat zegt nog niets over de manier waarop ik tijdens het werken mijn foto zie. Het blijkt dat daarbij uitgegaan wordt van een kleurruimte die lijkt op Profoto RGB. De tooncurve die gebruikt wordt is die van 'sRGB.

JPEG, TIFF en PSD bestanden zijn ook zichtbaar in Lightroom. Zij hebben wel een profiel. Ze zullen dan ook weergegeven in het ingesloten profiel. Hebben ze geen profiel dan worden ze in 'sRGB weergegeven. Dit kan een behoorlijke kleur-verschuiving tot gevolg hebben.

Zien? Een document gemaakt met profiel Adobe RGB 1998 waarvan het profiel niet ingesloten was bij het opslaan zal  bijopenen in Lightroom weergegeven worden in 'sRGB. Praktisch betekent dit dat er minder saturatie te zien is (minder kleurrijk). In het filmpje hieronder zie je het verschil tussen hetzelfde document met en zonder profiel.

In het filmpje hieronder zie je hetzelfde bestand met en zonder Fogra27CMYK profiel. 

Hoe goed zie jij tinten

Ik heb zojuist getest hoe goed ik kleurtinten zie, erg leuk om te doen.

http://xritephoto.com/ph_toolframe.aspx?action=coloriq

Je moet de vakjes in de goede kleur/tint volgorde zetten. Het meest linker en meest rechter vakje zijn niet te verslepen.