Kleur simuleren in Lightroom (softproofing)

In Lightroom kun je al een tijdje softproofen. Dit is een simulatie geven van de kleur zoals die er uit zal zien op bijvoorbeeld een website in print of drukwerk.

Je kunt nu ook CMYK kleurruimtes softproofen of printen met een eigen printprofiel waardoor je meer controle hebt over de kleuren.

Hoe werkt het softproofen?

Ga in de develop modus naar: View > softproofing > show proof (of gewoon de letter S op je toetsenbord). Op de afbeelding hieronder zie je een aantal gele pijlen die ik onder de afbeelding uit zal leggen.

Als je soft proofing aan hebt staan wordt de achtergrond wit net zoals op de meeste sites of op papier. Veel mensen hebben de nijging hun foto's te donker te bewerken. De witte achtergrond is een goede controle hiervoor.

Bovenin het witte gedeelte zie je 'proof preview' staan als waarschuwing zodat je weet dat je aan het soft proofen bent.

In the schermpje onder het histogram kun je het profiel dat je wilt gebruiken voor je printer kiezen. Ook je blurb profiel (dat je eerste van de website van Blurb moet halen en in de juiste map op je computer moet zetten) kun je gebruiken.

Intent: Bij CMYK profielen raad ik aan standaard Relative te gebruiken (dat is de standaard voor Europa, Amerika en Blurb. Bij je eigen printer kun je daar wel van afwijken als na testen blijkt dat dit mooier is. Bij RGB kleurruimte gebruik ik zelf eigenlijk altijd perpetual omdat ik dat mooier vindt.

Intent extra info: Als de kleur en de kleur echtheid heel belangrijk is dan moet je relative gebruiken. Perpetueel laat het kleurgevoel beter in tact maar kan alle kleuren een beetje veranderen.

Simulate Paper & ink: bij drukwerk heb je te maken met inkt en papier. Een profiel is daarop gebaseerd. Als je dit vinkje aanzet zul je de foto nog iets 'doffer' en minder contrastrijk zien. Zoals dit zal gebeuren op gedrukt werk. Als je een RGB kleur simuleert is deze functie niet beschikbaar.

In de bovenkant van het histogram verschijnen 2 icoontjes:
1. Links: beeldscherm; als je daarop klikt zie je, indien van toepassing, een gedeelte van de foto blauw worden; dat is het gedeelte waarvan de kleur niet op een beeldscherm weer te geven is.

 

2. Rechts: papier; als je daarop klikt zie je, indien van toepassing, een gedeelte van de foto rood worden; dat is het gedeelte waarvan de kleur niet op print, met het gekozen profiel, weer te geven is. We noemen dit een gamut warning.

Die kleur zal dus omgezet worden naar een andere kleur. Hoe die kleur omgezet wordt, wordt bepaald door de keuze van de rendering intent. 

Bridge CC en Lightroom 5; kleurprofielen en omzetten

In RAW convertor (ctrl + R vanuit Bridge) kun je een bestand omzetten naar CMYK druk -en printprofielen.

In de Camera Raw convertor moet je onderin op de blauwe hyperlink klikken op de workflow Options te openen.

Hier kun je de color space kiezen en de redering intent. Ik raad (als standaard instelling) perceptual aan als het om RGB profielen gaat en relative voor CMYK. Als je Simulate Paper & Ink aanzet zie je wat het profiel doet met de kleuren in je beeld.

Adobe RGB

Blurb ICC Profile

Tot nu toe was het zo dat alles wat je in de RAW convertor kon doen ook in Lightroom kon. Dit is, bij mijn weten, voor het eerst dat dit niet kan:

In Lightroom 5 kun je de foto nog steeds alleen maar omzetten, printen en softproofen in RGB profielen. Er zijn ook daar wel een paar mogelijkheden bij gekomen. 

Soft Proofing in de Develop modus > Soft Proofing (S). Je kunt hier (dat is nieuw in LR5) de before en after kun je zien (Y) Dit is geen manier om de foto om te zetten; je ziet alleen wat het verschil is tussen de kleurruimte zodat je zelf een de kleur zo goed mogelijk kunt beranderen. je kunt zien welke kleuren problemen opleveren tijdens de omzetting door te kiezen voor view > Desitination Gamut Warning (shift + S). Dit gebied wordt rood zoals in de foto hieronder.

Exporteren:

Als je in Lightroom een foto exporteert kun je bij de File settings nu ook voor andere RGB profielen kiezen. Hier kun je de rendering-intent niet kiezen. In zoverre ik het kan nagaan worden ze toegewezen (assign); niet omgezet. 

Print:

In het printer menu kun je onderaan in het venster Print Job je kleurmanagement uitvoeren. Ook hier kun je uitsluitend voor RGB profielen kiezen die je kunt printen. Ook is het mogelijk het bestand opte slaan als JPEG. De rendering intent kan ingesteld worden. Overigens kun je, als je van hieruit rechtstreeks gaat printen het kleurmanagement laten bepalen door de printer.

Let op: als je gaat printen en je kiest in Lightroom een kleurprofiel waarin omgezet moet worden dan MOET je in het printermenu kleurmanagement UITzetten.

Wat zou de meerwaarde zijn van CMYK profielen softproofen in Lightroom?

Als ik bijvoorbeeld het Blurb ICC profiel kan softproofen dan kan ik de foto's ik gebruik in een boek  gepubliceerd via Blurb ook kleurmanagen. Ik kan in dat geval de kleuren die ik in de print ga krijgen helemaal zelf bepalen. In drukwerk kunnen namelijk niet alle kleuren weergegeven worden die ik wel kan zien. Voornamelijk verzadigde kleuren zullen fletser of zelfs anders van tint worden.

LR en softproofing

Nieuw in Lightroom 4 is de mogelijkheid om kleuren te softproofen voor zowel beeldscherm als print. Voor print wel alleen met kleurprofielen die aanwezig zijn op je computer.
Je kunt alleen RGB printprofielen softproofen, het blurb kleurprofiel helaas dus niet want dat is CMYK. Hopelijk is dat in een volgende versie wel mogelijk.

Even een beetje achtergrond informatie.
RAW bestanden hebben geen eigen kleurprofiel. Deze wijs je pas toe op het moment dat je de foto opslaat als een ander bestand bijv. TIFF, JPEG of PSD.
Het Develop menu gebruikt Pro Photo RGB als kleurruimte (dit is een grote kleurruimte)
In de library module worden de previews bewaard als Adobe RGB (een kleinere kleurruimte)
In de print module wordt Adoe RGB gebruikt in de "draft"functie; tenzij je zelf iets anders kiest (zie onderaan dit artikel meer).

De meeste beeldschermen werken echter met het veel kleinere 'sRGB en als je daarvoor een foto opslaat heb je dus kans dat een aantal, de gesauteerde kleuren een kleurverschuiving laten zien.
Oftewel; ze zien er anders uit. Die kleuren die niet weergegeven kunnen worden door de monitor heten "out of gamut". Adobe RGB 1998 zit qua hoeveelheid kleuren tussen 'sRGB en ProPhoto RGB in.

Hoe ga je naar softproofing? 
1. Develop menu: view > soft proofing. (of letter S op toetsenbord)

2. De achtergrond rondom de foto wordt nu wit en er verschijnt onder het histogram (rechts) een submenu. Het is mogelijk een proof copy te maken; dat raad ik aan, het is een soort van virtuele copy. In de naam zie je het profiel waarin gepreviewd wordt.




3. De (rendering) intent is de manier waarop de kleurruimte omgezet wordt.

• Bij perceptueel worden alle kleuren iets veranderd maar blijft de onderlinge afstand van de kleuren tot elkaar gelijk; de sfeer blijft daardoor behouden.
• Bij Relatief blijven de kleuren die ook in de nieuwe kleurruimte vallen behouden alleen andere kleuren "out of gamut" verschuiven. Als het om reclame producten gaat waarbij de kleur belangrijk is kies je voor deze optie. 

4. Bekijk welke kleuren "out of gamut"zijn. Boven het histogram zijn 2 ikoontjes ontstaan.

• Beeldscherm (links) monitor gamut warning geeft blauwe waarschuwing als kleuren moeten veranderen.
• Papier (rechts, Shift +S) gamut warning geeft rode waarschuwing als kleuren moeten veranderen.

links is monitor en rechts is papier simulatie

Zoals je ziet zijn er andere waarschuwingen voor het beeldscherm als voor papier. Het beeldscherm kan dus andere kleuren goed weergeven als het papier. Bovendien zien we de blauwe kleuren dus niet zoals ze straks geprint zullen worden.

5. Je kunt nu zelf de kleuren gaan aanpassen voor het nieuwe profiel. Ik heb al eerder gezegd dat "out of gamut"een probleem is van gesatureerde kleuren. Als je de kleuren minder gesatureerd maakt los je het probleem dus op. Ik raad aan dit plaatselijk te doen. Bijvoorbeeld met HSL: 

Saturatie of Hue veranderen of 1 kleur of met maskers. 

Links origineel, rechts kleuren die wel te printen zijn.

Zoals je ziet is het verschil in het voorbeeld best groot. Hierbij is de saturatie weggehaald. De ene keer is dat het beste, de andere keer helpt een kleine kleurverschuiving (hue) beter.

Sommige printkleuren komen echt niet in de buurt van de originele.

6. Zelf een kleurprofiel toevoegen/installeren:
Windows \ system32 \ spool \ drivers \ color folder (of rechter-muis-klik op profiel > instal profile)
MACOS/OS  / users/ username / Library / colorSync / Profiles folder

Printen: 

Het softproofen werkt in de develop modus, daar doe je het ook, maar wat nu als je wilt printen met het profiel wat je gebruikt hebt?

A. Je gaat naar de print module en daar vind je helemaal onderin ook het een en ander over kleurmangement.

In "draft mode printing" worden de previews (in Adobe RGB) uit de library module gebruikt waardoor een RAW bestand dus niet omgezet (verkleind e.d.) hoeft te worden. Dit gaat dus snel. Bovendien wordt het kleurmanagement door de printer geregeld. (niet in Lightroom).


Als de draft mode uit staat kun je Lightroom het kleur management laten doen.



Als je een eigen printprofiel hebt dan is het slim lightroom het kleurmanagement te laten doen.
! Het kleurmanagement in het printer menu moet dan uit staan; anders gaan ze elkaar overrulen.

Color settings printer uit

CMM door Lightroom zet cmm printer uit

CMM door printer, in printermenu keuzes maken

Op het plaatje hierboven zie je een nieuwe functie in het printmenu. Namelijk het aanpassen van "brightness en contrast"Je krijgt hiervan geen preview dus het is "trail en error".
Wat de functie doet is de foto wat lichter en/of contrastrijker printen. 

Softproofing in LR4

In Lightroom 4 is het mogelijk de foto te zien in het doel-profiel.
In Lightroom werk je meestal met RAW bestanden. Deze hebben geen kleurprofiel. dit krijgen ze pas als je de foto opslaat als een Tiff, JPEG of PSD.

De grote profoto kleurruimte versus de kleinere 'sRGB

Lightroom laat het RAW bestand zien in een kleurruimte die lijkt op de Profoto kleurruimte. Dit is een erg grote ruimte zodat er zoveel mogelijk kleur te zien is. (Aan de buitenkant van de kleurruimte zit de saturatie)

Afhankelijk van het uiteindelijke doel: beeldscherm of print wordt de foto uiteindelijk opgeslagen met een ander profiel.

Daarbij kunnen er kleuren en saturatie verloren gaan.






In Lightroom is het nu mogelijk de kleur te softproofen: te simuleren.
Hoe doe je dat?   > develop > softproofing (S) onder in de gereedschapbalk.

De achtergrond wordt wit en rechtsboven staat de waarschuwing "proof preview".

Onder het histogram kun je het doel - profiel kiezen.

als je over de foto gaat zie je de RGB waarden onder het histogram (normaal staan hier procenten).

In het histogram rechtsboven kun je het gebied laten zien wat "out of gamut" is. (rood)
Linksboven kun je het beeldschermprofiel tonen en de kleuren die daarbij "out of gamut" zijn (blauw) 


Met "out of gamut" worden de kleuren bedoeld die niet in het nieuwe profiel weergegeven kunnen worden en dus verandert moeten worden. Je kunt hier zelf invloed op uitoefenen door de kleuren die "out of gamut" zijn "in gamut" te brengen.




Onder in Dit venster kun je kiezen hoe de omzetting is: "de rendering intent".
Er is hier keuze tussen "perceptual" en "relative".

Bij perceptueel blijven de onderlinge kleuren behouden. Dit heeft tot gevolg dat het "kleurgevoel" hetzelfde blijft maar het kan zijn dat daarbij alle kleuren iets veranderen. Deze methode gebruik ik bijna altijd bij prints.

Bij relatief blijven alle kleuren die niet "out of gamut" zijn gelijk. Dit is een goede keuze bij reclamefoto's waarbij het belangrijk is dat bijvoorbeeld kleuren en/of logo's in de juiste kleur weergegeven worden.

Hoe kun je de kleuren veranderen?


1. Je kan de saturatie uit de hele foto halen. Persoonlijk zou ik dat niet doen.

2. Je kunt een bepaalde kleur veranderen of de saturatie daarvan verminderen. (In venster HSL)

3. Je kan plaatselijk de saturatie verminderen. met behulp van de adjustmentbrush (K).