Als je je portretfoto wilt maken en later verbeteren in de beeldbewerking dan moet je eigenlijk een en ander weten over:
1. Anatomie: Hoe veranderen mensen in de loop van de jaren, met het ouder worden. (Algemeenheden)
2. Over licht: wat doen soorten licht en wat is het verschil tussen laag en hoog licht.
3. Schaduw: schaduw hoort bij licht omdat licht schaduw creëert.
4. Over belichten: wat is het gevolg van goed belichten, onder en overbelichten.
5. Soort lens en positie ten opzichte van de lens.
6. Schoonheidsidealen: wat vinden "we" mooi? Wat zijn de trends.
7. Normen en waarden: hoe ver kun je gaan, mag je gaan, wil je gaan.
Voordat ik een lijst geef met algemeenheden maak even 2 opmerkingen:
* Alles wat ik hier ga schrijven geldt "in het algemeen". Je kunt er wel je voordeel mee doen: bijvoorbeeld: de neus wordt groter als je ouder wordt: je kunt dus de neus iets kleiner maken: dat maakt iets jonger.
* Bewerkingen altijd zo minimaal mogelijk maken; als je en de oren iets kleiner maakt, en de neus en de tanden iets witter en.... en..... en.... : dan is het eindresultaat de optelsom en dus een groot verschil. De kunst is het zo te doen dat het nog steeds natuurlijk blijft. (zie voorbeeld onderaan)
Wat is vaak het verschil tussen een jong iemand en een oudere?
a. Hoofd: bij een baby is het hoofd rond en groot ten opzichte van lichaam. Hoe ouder we worden hoe langwerpiger het gezicht wordt. Portretfoto's maak je vaak met een lens met een iets langer brandpunt als standaard. Voorbeeld: als de standaard 50 is, full-frame, dan gebruik je meestal een 85 of 105. Een kort brandpunt, groothoek, zal een ronder gezicht tot gevolg hebben.
b. Kin: baby's hebben vaak een rond kinnetje, 20/30 jarige en strakke kin en op latere leeftijd wordt de kin vaak wat hoekiger. Hoe hoekiger hoe meer schaduw er op het gezicht aanwezig zal zijn.
c. Wangen: de ronde, rossige babywangetjes kunnen uiteindelijk wat valer van kleur worden en iets ingevallen zijn: meer schaduw. (schaduw is vaak blauwer van kleur waardoor de huid valer aan zal doen).
d. Mond: Bij de baby rozig, rond en beetje vormeloos. De bovenlip is vaak wat groter. Ouder houden we van glanzende lippen met vorm. Op oudere leeftijd gaan de mondhoeken vaak iets hangen en wordt de mond iets kleurlozer. We vinden glanzende scherpe lippen mooi; dat is wat vaak in Photoshop iets aangezet wordt.
e. Bij de baby is de neus vaak groot en nog vormeloos. Later zijn de neusgaten licht van kleur met een zachte overgang naar wangen. De neus groeit door als we ouder worden (net als de oren) waardoor op hogere leeftijd de neus groter is net als de neusgaten. Die worden dus donkerder van kleur. Ook wordt de neus vaak iets langer en smaller. (net als het hoofd zelf). De neusgaten iets lichter maken zal er vaak al voor zorgen dat de neus minder groot lijkt.
f. Ogen: Bij baby's staat de ogen nog dicht bij elkaar en zijn ze ook groot ten opzichte van het hoofd. We associëren glanzend en wit oogwit me gezond zijn. Ook worden ogen vaak verscherpt, zeker de wimpers. We vinden het mooi als er een witte reflectie in de ogen aanwezig is. Soms wordt de oogkleur (iris) iets levendiger gemaakt.
Op latere leeftijd wordt het oogwit vaak iets gelig of zie je rode aders. De ogen hebben vaak minder glans. Er zijn meer wallen en rimpels zichtbaar rondom het oog en de ogen liggen vaak dieper in de oogkas waardoor ze wat donkerder zijn (schaduw). Oogleden verslappen soms waardoor ze over het oog vallen. We stellen meestal scherp op de ogen; dat vinden we het belangrijkste in een foto.
g. Huid: de huid van een baby kennen we als zacht/ soft. De huid van tieners is door hormonen vaak ruwer met oneffenheden. Daarna komt er een strakkere huid. Uiteindelijk krijgen we rimpels en wordt de structuur vaak beter zichtbaar. Van een rossige kleur kunnen we eindigen in een beetje vale kleur.
Licht speelt bij de zichtbaarheid van de huidstructuur een grote rol. Zacht licht van voren laat minder structuur zien. Terwijl strijklicht (van opzij) de structuur juist erg zichtbaar maakt. De foto iets overbelichten, tijdens het fotograferen, helpt ook de huid iets zachter te krijgen.
h. Oren: bij baby's: rond, klein, beetje vormeloos en soms naar buiten staand. Later dichter tegen het hoofd. Oren en oorlelletjes groeien je hele leven door. Bij de één meer als bij de ander.
i. Haren: bij baby's: weinig, dun en glanzend. Later vol, glanzend, strak. Weer later vaak dunner, met een hogere haargrens. Bij de meeste mensen grijzig of kleurlozer. In photoshop worden ook vaak de haren strakker gemaakt door bijvoorbeeld aan de buitenkant plukjes weg te halen.
j. Wenkbrauwen: bij baby's: klein en in ronde boogjes. Later strakker en ronder (ook door het epileren). Omdat ook wenkbrauwen doorgroeien en de meeste ouderen niet meer epileren zie je ze borsteliger en groter worden.
k. Voorhoofd: is bij baby's korter en wordt later hoger en we krijgen er vaak rimpels. Door een hogere haargrens kan hij ook hoger gaan lijken. Rimpels kun je verminderen door bijvoorbeeld het contrast in de huidtinten van de foto te verlagen.
i. Nek: De nek van een baby is meestal kort en dik, later wordt hij langer en slanker. Als we nog ouder worden wordt hij soms weer dikker en korter. Let op: als je fotografeert met een te laag licht lijkt de nek vaak ook dikker. (De nek iets donkerder maken kan schelen). Alles wat lichter is in een foto lijkt naar voren te komen. Als de nek veel licht vangt lijkt hij daardoor meer naar voren te komen, en dus groter.
j. Jukbeenderen: Bij baby's is er eigenlijk geen spraken van jukbeenderen. Later worden ze duidelijker aanwezig. Op hogere leeftijd worden ze wat hoger en iets donkerder van kleur.
k. Tanden: De kleur van het melkgebit is over het algemeen witter. Het natuurlijke kleur van het gebit verscheelt per persoon. De hoek tanden van het blijvende gebit kunnen soms wat geler van kleur zijn dan de andere tanden en kiezen. Tanden en kiezen worden naarmate we ouder worden ook iets donkerder en geler. We associëren witte en glanzende tanden met gezond en sterker. Noem het een schoonheidsideaal. Tegenwoordig hebben erg veel jongeren een beugel (gehad) en staan tanden rechter.
l. De rest van het lichaam: Dit stukje gaat niet over ouder worden maar aangezien er aan het hoofd ook een lichaam vast zit nog een aantal tips:
- Hetgeen het dichtste bij de lens is wordt het grootst afgebeeld. Bij gebruik van een groothoeklens wordt dit effect duidelijker zichtbaar.
- Iets de schouder laten draaien geeft meestal een dunnere indruk.
- Het hoofd iets naar voren bewegen en iets van boven (in ieder geval niet van onder) fotograferen geeft minder onderkin (indien aanwezig). De tong tegen het verhemelte aandrukken ook, maar of je dan ook nog kunt lachen????
- Let op aansnijdingen: handen achter het hoofd of handen over elkaar of buiten het kader kan soms de indruk geven dat iemand geen handen heeft.
- Als je het gezicht jonger maakt, of zachter; vergeet dan niet andere plaatsen waar huis zichtbaar is.
Normen en Waarden:
Tja hoever kun je gaan. In de journalistiek mag je niet echt dingen veranderen. Ook op ander momenten doe ik het zo min mogelijk. Heeft iemand een puistje dan haal ik dat wel weg. een moedervlek haal ik niet weg, want die hoort bij de persoon. Het ligt natuurlijk heel erg aan het doel van de foto. Een persoon moet voor mij absoluut herkenbaar zichzelf blijven. Als je eenmaal bezig bent is het soms moeilijk de grens te blijven houden. een beetje dit en nog even.... Voor je het weet ga je ver.
Ik werk daarom altijd in lagen en bewaar veel tussenmomenten.
Een voorbeeld (links before, rechts after, midden het verschil bij de oren)
Wat is er aan de foto rechts gedaan?
- Ogen zijn beetje naar boven gehaald, hoeken ogen ook.
- Wenkbrauwen iets smaller, Neus iets rechter
- Voorhoofd minder hoog, haarlijn een beetje naar beneden
- Oorlelletjes kleiner, oorschelp iets ronder,
- Wangen iets ronder, net als kin,
- Mondhoeken iets omhoog,
- Kin iets omhoog, nek iets smaller.
- Nee iets smaller
