Kleur simuleren in Lightroom (softproofing)

In Lightroom kun je al een tijdje softproofen. Dit is een simulatie geven van de kleur zoals die er uit zal zien op bijvoorbeeld een website in print of drukwerk.

Je kunt nu ook CMYK kleurruimtes softproofen of printen met een eigen printprofiel waardoor je meer controle hebt over de kleuren.

Hoe werkt het softproofen?

Ga in de develop modus naar: View > softproofing > show proof (of gewoon de letter S op je toetsenbord). Op de afbeelding hieronder zie je een aantal gele pijlen die ik onder de afbeelding uit zal leggen.

Als je soft proofing aan hebt staan wordt de achtergrond wit net zoals op de meeste sites of op papier. Veel mensen hebben de nijging hun foto's te donker te bewerken. De witte achtergrond is een goede controle hiervoor.

Bovenin het witte gedeelte zie je 'proof preview' staan als waarschuwing zodat je weet dat je aan het soft proofen bent.

In the schermpje onder het histogram kun je het profiel dat je wilt gebruiken voor je printer kiezen. Ook je blurb profiel (dat je eerste van de website van Blurb moet halen en in de juiste map op je computer moet zetten) kun je gebruiken.

Intent: Bij CMYK profielen raad ik aan standaard Relative te gebruiken (dat is de standaard voor Europa, Amerika en Blurb. Bij je eigen printer kun je daar wel van afwijken als na testen blijkt dat dit mooier is. Bij RGB kleurruimte gebruik ik zelf eigenlijk altijd perpetual omdat ik dat mooier vindt.

Intent extra info: Als de kleur en de kleur echtheid heel belangrijk is dan moet je relative gebruiken. Perpetueel laat het kleurgevoel beter in tact maar kan alle kleuren een beetje veranderen.

Simulate Paper & ink: bij drukwerk heb je te maken met inkt en papier. Een profiel is daarop gebaseerd. Als je dit vinkje aanzet zul je de foto nog iets 'doffer' en minder contrastrijk zien. Zoals dit zal gebeuren op gedrukt werk. Als je een RGB kleur simuleert is deze functie niet beschikbaar.

In de bovenkant van het histogram verschijnen 2 icoontjes:
1. Links: beeldscherm; als je daarop klikt zie je, indien van toepassing, een gedeelte van de foto blauw worden; dat is het gedeelte waarvan de kleur niet op een beeldscherm weer te geven is.

 

2. Rechts: papier; als je daarop klikt zie je, indien van toepassing, een gedeelte van de foto rood worden; dat is het gedeelte waarvan de kleur niet op print, met het gekozen profiel, weer te geven is. We noemen dit een gamut warning.

Die kleur zal dus omgezet worden naar een andere kleur. Hoe die kleur omgezet wordt, wordt bepaald door de keuze van de rendering intent. 

Bridge CC en Lightroom 5; kleurprofielen en omzetten

In RAW convertor (ctrl + R vanuit Bridge) kun je een bestand omzetten naar CMYK druk -en printprofielen.

In de Camera Raw convertor moet je onderin op de blauwe hyperlink klikken op de workflow Options te openen.

Hier kun je de color space kiezen en de redering intent. Ik raad (als standaard instelling) perceptual aan als het om RGB profielen gaat en relative voor CMYK. Als je Simulate Paper & Ink aanzet zie je wat het profiel doet met de kleuren in je beeld.

Adobe RGB

Blurb ICC Profile

Tot nu toe was het zo dat alles wat je in de RAW convertor kon doen ook in Lightroom kon. Dit is, bij mijn weten, voor het eerst dat dit niet kan:

In Lightroom 5 kun je de foto nog steeds alleen maar omzetten, printen en softproofen in RGB profielen. Er zijn ook daar wel een paar mogelijkheden bij gekomen. 

Soft Proofing in de Develop modus > Soft Proofing (S). Je kunt hier (dat is nieuw in LR5) de before en after kun je zien (Y) Dit is geen manier om de foto om te zetten; je ziet alleen wat het verschil is tussen de kleurruimte zodat je zelf een de kleur zo goed mogelijk kunt beranderen. je kunt zien welke kleuren problemen opleveren tijdens de omzetting door te kiezen voor view > Desitination Gamut Warning (shift + S). Dit gebied wordt rood zoals in de foto hieronder.

Exporteren:

Als je in Lightroom een foto exporteert kun je bij de File settings nu ook voor andere RGB profielen kiezen. Hier kun je de rendering-intent niet kiezen. In zoverre ik het kan nagaan worden ze toegewezen (assign); niet omgezet. 

Print:

In het printer menu kun je onderaan in het venster Print Job je kleurmanagement uitvoeren. Ook hier kun je uitsluitend voor RGB profielen kiezen die je kunt printen. Ook is het mogelijk het bestand opte slaan als JPEG. De rendering intent kan ingesteld worden. Overigens kun je, als je van hieruit rechtstreeks gaat printen het kleurmanagement laten bepalen door de printer.

Let op: als je gaat printen en je kiest in Lightroom een kleurprofiel waarin omgezet moet worden dan MOET je in het printermenu kleurmanagement UITzetten.

Wat zou de meerwaarde zijn van CMYK profielen softproofen in Lightroom?

Als ik bijvoorbeeld het Blurb ICC profiel kan softproofen dan kan ik de foto's ik gebruik in een boek  gepubliceerd via Blurb ook kleurmanagen. Ik kan in dat geval de kleuren die ik in de print ga krijgen helemaal zelf bepalen. In drukwerk kunnen namelijk niet alle kleuren weergegeven worden die ik wel kan zien. Voornamelijk verzadigde kleuren zullen fletser of zelfs anders van tint worden.

NIDF norm vernieuwd

De NIDF norm is een te downloaden PDF-bestand van 12 pagina's waarin een standaard methode beschreven wordt om foto's te archiveren, benoemen en aan te leveren bij de klant. 

PDF http://www.nidf.nl/NIDF-norm201304.pdf

In het PDF wordt ingegaan op de volgende onderwerpen:

• Witbalans
• Cameraprofiel
• Structuur in je archief
• Bestandsnamen
• Normlicht voor de werkplek
• Beeldscherm kalibratie
• Kleurinstellingen Photoshop
• Opslaan van bestanden
• Afdrukken vanuit Photoshop
• Printer profielen maken

LR en softproofing

Nieuw in Lightroom 4 is de mogelijkheid om kleuren te softproofen voor zowel beeldscherm als print. Voor print wel alleen met kleurprofielen die aanwezig zijn op je computer.
Je kunt alleen RGB printprofielen softproofen, het blurb kleurprofiel helaas dus niet want dat is CMYK. Hopelijk is dat in een volgende versie wel mogelijk.

Even een beetje achtergrond informatie.
RAW bestanden hebben geen eigen kleurprofiel. Deze wijs je pas toe op het moment dat je de foto opslaat als een ander bestand bijv. TIFF, JPEG of PSD.
Het Develop menu gebruikt Pro Photo RGB als kleurruimte (dit is een grote kleurruimte)
In de library module worden de previews bewaard als Adobe RGB (een kleinere kleurruimte)
In de print module wordt Adoe RGB gebruikt in de "draft"functie; tenzij je zelf iets anders kiest (zie onderaan dit artikel meer).

De meeste beeldschermen werken echter met het veel kleinere 'sRGB en als je daarvoor een foto opslaat heb je dus kans dat een aantal, de gesauteerde kleuren een kleurverschuiving laten zien.
Oftewel; ze zien er anders uit. Die kleuren die niet weergegeven kunnen worden door de monitor heten "out of gamut". Adobe RGB 1998 zit qua hoeveelheid kleuren tussen 'sRGB en ProPhoto RGB in.

Hoe ga je naar softproofing? 
1. Develop menu: view > soft proofing. (of letter S op toetsenbord)

2. De achtergrond rondom de foto wordt nu wit en er verschijnt onder het histogram (rechts) een submenu. Het is mogelijk een proof copy te maken; dat raad ik aan, het is een soort van virtuele copy. In de naam zie je het profiel waarin gepreviewd wordt.




3. De (rendering) intent is de manier waarop de kleurruimte omgezet wordt.

• Bij perceptueel worden alle kleuren iets veranderd maar blijft de onderlinge afstand van de kleuren tot elkaar gelijk; de sfeer blijft daardoor behouden.
• Bij Relatief blijven de kleuren die ook in de nieuwe kleurruimte vallen behouden alleen andere kleuren "out of gamut" verschuiven. Als het om reclame producten gaat waarbij de kleur belangrijk is kies je voor deze optie. 

4. Bekijk welke kleuren "out of gamut"zijn. Boven het histogram zijn 2 ikoontjes ontstaan.

• Beeldscherm (links) monitor gamut warning geeft blauwe waarschuwing als kleuren moeten veranderen.
• Papier (rechts, Shift +S) gamut warning geeft rode waarschuwing als kleuren moeten veranderen.

links is monitor en rechts is papier simulatie

Zoals je ziet zijn er andere waarschuwingen voor het beeldscherm als voor papier. Het beeldscherm kan dus andere kleuren goed weergeven als het papier. Bovendien zien we de blauwe kleuren dus niet zoals ze straks geprint zullen worden.

5. Je kunt nu zelf de kleuren gaan aanpassen voor het nieuwe profiel. Ik heb al eerder gezegd dat "out of gamut"een probleem is van gesatureerde kleuren. Als je de kleuren minder gesatureerd maakt los je het probleem dus op. Ik raad aan dit plaatselijk te doen. Bijvoorbeeld met HSL: 

Saturatie of Hue veranderen of 1 kleur of met maskers. 

Links origineel, rechts kleuren die wel te printen zijn.

Zoals je ziet is het verschil in het voorbeeld best groot. Hierbij is de saturatie weggehaald. De ene keer is dat het beste, de andere keer helpt een kleine kleurverschuiving (hue) beter.

Sommige printkleuren komen echt niet in de buurt van de originele.

6. Zelf een kleurprofiel toevoegen/installeren:
Windows \ system32 \ spool \ drivers \ color folder (of rechter-muis-klik op profiel > instal profile)
MACOS/OS  / users/ username / Library / colorSync / Profiles folder

Printen: 

Het softproofen werkt in de develop modus, daar doe je het ook, maar wat nu als je wilt printen met het profiel wat je gebruikt hebt?

A. Je gaat naar de print module en daar vind je helemaal onderin ook het een en ander over kleurmangement.

In "draft mode printing" worden de previews (in Adobe RGB) uit de library module gebruikt waardoor een RAW bestand dus niet omgezet (verkleind e.d.) hoeft te worden. Dit gaat dus snel. Bovendien wordt het kleurmanagement door de printer geregeld. (niet in Lightroom).


Als de draft mode uit staat kun je Lightroom het kleur management laten doen.



Als je een eigen printprofiel hebt dan is het slim lightroom het kleurmanagement te laten doen.
! Het kleurmanagement in het printer menu moet dan uit staan; anders gaan ze elkaar overrulen.

Color settings printer uit

CMM door Lightroom zet cmm printer uit

CMM door printer, in printermenu keuzes maken

Op het plaatje hierboven zie je een nieuwe functie in het printmenu. Namelijk het aanpassen van "brightness en contrast"Je krijgt hiervan geen preview dus het is "trail en error".
Wat de functie doet is de foto wat lichter en/of contrastrijker printen. 

Printen in CS6

In CS6 is in het printmenu mogelijk een gedeelte aan te wijzen wat je wilt printen.

Je kunt het gedeelte van de foto wat geprint moet worden verschuiven gewoon door met de muis in de foto te staan.

Als de foto groter is als het papier waarop het geprint wordt kun door te verschuiven (klik en sleep) bepalen welk gedeelte geprint moet worden.

Je kunt met schuifjes (witte pijltjes links en boven) kleiner gedeeltes selecteren die geprint moeten worden. Deze pijltjes staan er niet altijd. Daarvoor moet je de functie "print selected area" aanzetten.

De witte driehoekjes zijn te verschuiven; daarmee kun je aangeven welk gedeelte van de foto geprint moet worden.

De foto is te spiegelen, negatief af te drukken, met een gekleurde achtergrond en met een rand (zwart, breedte instelbaar)

Ook kun je de "bleed" = afloop van de pagina zelf instellen.

Dat je printmarkers in kunt stellen is niet nieuw (helaas passen ze zich niet aan als je een selectie afdrukt) 

Wat ook niet nieuw is (maar wel handig) is dat de printresolutie automatisch berekend wordt bij het groter of kleiner printen waardoor je altijd kunt zien of de resolutie niet te laag wordt.

Ook niet nieuw s het kleurmanagement; printen met een kleurprofiel van de printer en bovendien een waarschuwing krijgen voor de kleuren die omgezet worden (gamut warning)

Links "gamut warning" uit, links "gamut warning aan" (de kleur grijs is te wijzigen bij "preferences > transparency & gamut")

Kleurmanagement

Als je een boek laat maken of fotoprintjes dan kunnen de resultaten nog wel eens tegenvallen als je het resultaat ziet.

Ziet het beeld er soepig (grijs, eentonig, grauw) uit dan is dit vaak het gevolg van slechte beeldbewerking of belichting. Dit is voor een minder geoefend oog niet te zien op beeldscherm.

Onze ogen zijn gewend zich aan te passen waardoor dit geen betrouwbaar instrument is. Kijk je een kwartier lang naar een foto waarvan bijvoorbeeld de kleur niet neutraal is dan zul je die als neutraal gaan aanvaarden.

Houdt daarom ALTIJD het histogram in de gaten.

.

In schatten of een kleur neutraal is, is nog veel moeilijker. Toch zijn er een aantal dingen die je kunt doen om meer zekerheid te krijgen.

→In wat voor omgeving staat het beeldscherm? Is de kleur van het omgevingslicht neutraal?

• TL licht geeft licht met een groene zweem. Daarbij kleur beoordelen is dus geen aanrader.
• Halogeenlicht heeft een gele zweem.

→Het bureaublad. Op school hebben de computers standaard een (GLR-) groen bureaublad. Dit is niet neutraal te noemen.....

→Welke kleur kleren heb je aan?

→Wat is de kleur van de muren in de werkruimte?

Met andere woorden zolang de omgeving niet neutraal van kleur is ben je niet in staat kleur te beoordelen.

Het eerste wat je altijd moet doen is je beeldscherm kalibreren. Hiervoor zijn er speciale apparaten; kalibratie-ogen op de markt die de kleuren van het beeldscherm meten en software-matig of hardware-matig (afhankelijk van het beeldscherm) " ijken". Er wordt een profiel gemaakt; dit is een beschrijving van de verzameling van de kleuren die het beeldscherm weer kan geven.

Als je nu wilt gaan printen dan is het om voorspelbare kleuren te verkrijgen noodzakelijk om ook te werken met een profiel voor de printer. Professionele labs zouden die moeten kunnen verstrekken. Wil je thuis je eigen printer kalibreren dan zijn hiervoor apparaatjes waarmee je een profiel kunt maken van de printer. Dit is voor ieder papier anders. De meeste fabrikanten van papieren leveren ook profielen (online). Deze zijn echter niet erg nauwkeurig (maar als je niets anders hebt.....). Ook zijn er bedrijven waar je je eigen printer kunt laten kalibreren. Zij sturen je een document> je print dit (volgens de meegeleverde instructie) en stuurt de prints dan terug. Je krijgt het profiel daarna opgestuurd. (Calumet heeft o.a. een dergelijke service)

Dan blijft het verstandig om, als een foto op kleur gebracht is deze naast een andere foto te zetten om de kleur te vergelijken.

Een paar sites voor meer info:

http://www.profotonet.nl/content.asp?path=o0zle3gf#

http://www.rpimaging.com/services/custom_icc_profiling

http://www.midox.nl/pdf/Midox_NL_Print_ICC_Adobe_Photoshop.pdf

Print profiel maken

Hoe kun je op school met de color monki een printprofiel maken?

1. Je vraagt het apparaat aan de docent en sluit hem aan.
Tevens open je het programma (staat in dock)

2. Je krijgt nu een venster waarbij je moet kiezen voor:

• profiel beeldscherm en printer afstemmen op elkaar (doen we niet om andere niet in verwarring te brengen)
• profiel beeldscherm maken
• profiel printer maken

Als het beeldscherm al lang niet meer gekallibreerd is dan is het slim om dit te doen. Je hebt niets aan een goed printprofiel als je kleuren niet op een beeldscherm kunt beoordelen.
Let op: TL lamp lokaal UIT zetten.
3. Kies het juiste beeldscherm en volg de instructies op. het LCD scherm is alleen voor helderheid in te stellen. Het CRT scherm beide. Kies voor witpunt D65 (is rustiger voor je ogen dan D50)

Als je beeldscherm gekallibreerd is ga dan naar het menu "profile my printer"
Links zie je alle stappen die je gaat doorlopen. Het programma gaat je daar helemaal doorheen loodsen.


In het eerste scherm moet je je papier en naam geven (beste de naam van de fabrikant te gebruiken) en je moet de printer selecteren waarop je gaat printen.

Je gaat daarna krijg je een scherm met de "target"die moet je printen.
Je krijgt een waarschuwing dat je de printsettings goed moet zetten en bewaren > OK
Nu kom je in het printermenu van de printer zelf.

Het allerbelangrijkste hier is dat je de instellingen goed

• colormanagement uit
• papierformaat (rol/sheet)
• soort papier: glanzend, foto etc. bij het meese papier zit een beschrijving hoe je dit moet instellen per type printer.
• high speed OFF (anders krijg je banding
• Finest detail AAN (voor mooier resultaat)
• DPI: zo hoog mogelijk (scheelt per papiersoort/structuur)
  
  Bewaar je instellingen bij "presets" weer met de naam van je papier> print

Nu gaat de printer aan de slag (hopelijk zit je papier erin met de goede zijde naar onder voor sheets, de rol moet met de goede zijde naar boven)

Als je een foutmelding krijgt verwijder je het papier door de rollen van elkaar te halen.

Meestal moet je dan naar de systeemvoorkeuren van de MAC > hardware > afdrukken en faxen om daar bij de te gebruiken printer het papierformaat te selecteren.

Verwijder daarna de oude printopdracht en geef een nieuwe.

Als de print klaar is leg je hem te drogen. Ten minste 10 minuten maar een dag is beter.

Daarna ga je meten. Je drukt de grote knop links in terwijl je in de richting van de pijl (van onder naar boven) over het eerste kleurenvlakje beweegt met het meetapparaat.

Gaat het fout dan verschijnt er een rode rand om het vlak en dan doe je de laatste opnieuw.

Als je klaar bent met het meten van de 5 stroken gaat de computer aan het rekenen en op basis van deze metingen verschijnt er een nieuwe target met huidtinten. Deze print je weer.

Heel belangrijkst is het daarbij dat de print instellingen die je bij de eerste print ingesteld en gebruikt hebt hetzelfde zijn.

• colormanagement uit
• papierformaat (rol/sheet)
• soort papier: glanzend, foto etc. bij het meese papier zit een beschrijving hoe je dit moet instellen per type printer.
• high speed OFF (anders krijg je banding
• Finest detail AAN (voor mooier resultaat)
• DPI: zo hoog mogelijk (scheelt per papiersoort/structuur)

Als de print klaar is laat je deze ook weer ten minste 10 minuten drogen en ga je deze inlezen.

Daarna kies je weer voor next > Het profiel wordt berekend en opgeslagen.

Het printprofiel wordt opgeslagen in de map: bibliotheek (library)> Colorsync > profiles.

printen met printprofiel

1. Controleer print op juiste formaat.

• Vergroten maximaal 10%.
• Resolutie 300DPI (minimaal 240).
• Kleurruimte document Adobe RGB 1998 (voor beste resultaat).
• Printer kan 16 bits bestanden verwerken.

2. Controleer de foto op oneffenheden en stofjes.

• Bekijk de foto stukje voor stukje op 100%.
• Retoucheer waar nodig.

3. Verscherp de foto indien nodig.

• Op 100 % verscherpen om te zien wat je doet.
• Let op "kieppunten" (witte of zwarte lijntjes of vierkante kruisjes).

4. Edit > Convert in profile.

                                           edit > profiel

• Kies hier profiel van het papier. fotoprijs Kan alleen als de docent ingelogd is.
• Kies voor perceptueel voor behoud van kleurgevoel (relatief colorimetrisch als kleurechtheid er toe doet).
• Zet zwart punt compensatie uit.
• Dither mag aan; voorkomt banding = grote overgangen in kleuren (niet mogelijk bij 16 bits).

5. Print.

printmenu Photoshop

pagina instelling Epson printer

• Stel printer en papierformaat in (A3/B voor prints fotoprijs).
• Check hoe groot hij wordt of de PPI op 300 staat (minimaal 240DPI)
• Zorg dat kleurmanagement op UIT/ OFF staat.
• Druk print.
• Kies nu voor de instellingen behorend bij je profiel en dan print. 
• Papier omgekeerd in papierlade leggen (te printen zijde naar beneden).

printermenu met papierinstelling