Doordrukken en tegenhouden in Lightroom

In Lightroom kun je vrij gemakkelijk doordrukken en tegenhouden zoals je dat vroeger in de doka gewend was. Dit doe je met de zogenaamde Adjustmentbrush. Ik noem hem zelf altijd kwast omdat de letter K de snelkoppeling voor dit gereedschap is.

Origineel

De adjustment brush / kwast (K)

Voor het tegenhouden zet je de exposure van de kwast op - 1 (meer of minder). De plekken die ik donkerder wil kan ik met de kwast gaan tekenen.

Let daarbij wel op hoe je de brush / kwast instelt. Met name de feather (de transparantie in de randen) is belangrijk. Als die laag staat krijg je een harde overgang.

Overal waar je gaat tekenen met de exposure op -1 zal de afbeelding donkerder worden. 

Wil je zien waar je getekend hebt dan kun je dat zichtbaar maken met de letter O; die gebieden worden rood gekleurd. Eigenlijk maak je dus een masker voor de plaatsen waar iets moet gebeuren. 

Plekken donkerder: tegenhouden (burn)

Als je een nieuw gebied met een andere instelling wilt maken dan kies je bovenin voor 'new'. Vergeet niet weer naar de kwast instelling te kijken. Nu zet ik deze op + voor de plekken waar ik juist meer licht wil. 

 

Plekken lichter, tegenhouden (Dodge)

Als je nu wilt wisselen tussen het doordrukken en tegenhouden kan dit door op de rondjes te klikken. Het rondje met het zwart binnenin is degene die geselecteerd is. Zie je de rondjes niet of wil je ze zelf uit de weg hebben; dat kan met de letter H (hide).

Wil je het effect iets minder heftig of juist iets opvallender hebben dan kun je gewoon de exposure (of alle andere mogelijkheden in dit paneel) achteraf nog veranderen.

Wil je een gebied erbij selecteren of er juist afhalen (Met alt ingedrukt) dan kan dat.

Wisselen tussen 2 gebieden.

before en after

 Waarom zou je doordrukken of tegenhouden?

• Contrast in de foto vergroten of verkleinen
• De kijker helpen te kijken naar de plek die jij wilt
• Licht-accentjes aanbrengen
• Spanning 
• Belichting corrigeren

Belangrijke snelkoppelingen op een rijtje

• K = adjustment brush of kwast
• O = overlay; geselecteerde plekken worden rood
• H = hide; selecties niet zichtbaar (cirkeltjes)
• [ = kwast wordt kleiner
• ] = kwast wordt groter
• ALT = iets uit de selectie verwijderen (al tekenend)
• Y = before en after zien naast elkaar
• \ = before en after zien op zelfde plaats

Overlay

Plaatselijke aanpassingen doen hoef je niet ind e foto zelf maar deze kun je ook aanbrengen in een losse laag. Daardoor kun je fouten gemakkelijker ongedaan maken (ook achteraf).

Maak een nieuwe laag bovenaan en vul deze met 50% grijs. Edit > fill > 50% gray. Zet deze nieuwe laag op "overlay" Je ziet nu niets meer van de grijze laag .

Met de doordrukken (burn) en de tegenhouden (dogde) tool kun je in het grijs gedeeltes donkerder of lichter maken. Dat effect zie je wel.

Links origineel, midden gedeeltes donkerder en andere lichter, rechts de grijze laag

Overgangen in het grijs maken is best ingewikkeld. Met pen gaat het beter. Ook kun je als je het gereedscahp gebruikt de exposure aanpassen (hoe lager het percentager hoe subtieler het effect).

Rechts de grijze laag geblurd met filter > blur > gausiaans blur. Links het resultaat; meer vloeiende overgangen.

In deze grijze laag kun je eventueel ook tekenen. de kleur grijs is R128, G128, B128

Grain en ruis op grijze overlay laag.

Deze 50% grijze laag op overlay wordt ook wel op andere manieren gebruikt.

1. Een korrel toevoegen waardoor de hele foto iets scherper lijkt.

2. Een ruis toevoegen waardoor de verschillende lagen iets meer een eenheid lijken te zijn en bovendien het hele super digitale effect een beetje verminderd wordt.

1. Korrel / grain toevoegen:

Korrel toegevoegd in kleur: filter > texture > grain

Korrel toegevoegd in zwart wit: filter > texture > grain > adjustmentlayer > black & white > clipping mask

De knop waardoor je adjustmentlayer een clipping mask wordt (in het venster adjusmentlayer onderaan)

   



Het filter texture > grain geeft een kleuren korrel. Als je de kleuren niet goed vindt kun je deze zwart wit maken door een adjustment layer black & white toe te voegen. Als je de laag vervolgens een clipping mask maakt (derde ikoontje onderaan) wordt het allen op de laag eronder en niet op alle lagen toegepast en verschijnt er een pijltje.

Als je het effect te groot vindt kun je met de laag opacity het effect verminderen. 

2. Ruis toevoegen:

Ruis tegevoegd op de grijze laag, hier nogal heftig (uiteraard is dit niet normaal)

Als je ruis toevoegd kan dit kleurruis zijn of monochromatic (kleurloze) ruis zijn. Ruis = filter > nois > add moise.

Hier is de opaciteit van de grijze laag verminderd. 

PS; doordrukken en tegenhouden

Doordrukken en tegenhouden gebruik je om plaatselijk je foto lichter of donkerder te maken. Deze techniek werd al in de doka toegepast. Hierbij gebruikte je je handen of allerlei zelf gemaakte julmiddeltjes zoals een stuiver vastgeplakt op een uit elkaar gevouwen paperclip. De gereedschappen die in Photoshop gebruikt worden zijn voor mensen uit het doka-tijdperk dan ook heel herkenbaar.

doordrukken

tegenhouden

Als je de gereedschappen selecteerd komen er in de balk boven een aantal mogelijkheden.

Je kunt zeggen of het om hoge lichten, schaduwpartijen of middentonen gaat. Ook kun je de exposure  instellen. Hoe lager dei exposure hoe minder effect je krijgt. Dit is wel een preciesiere manier om te werken. Soms moet je dan een paar keer over de plek heen gaan. Protect tones zorgt ervoor dat de foto niet te snel dicht loopt of uitbleekt; er blijft detail bewaard.

Als je doordrukken/tegenhouden op je foto uitvoert loop je natuurlijk wel een risico. Je kunt het niet gemakkelijk ongedaan maken. 

De methode zoals hieronder beschreven werkt "non-destructief". Dat wil zeggen dat je niet op de foto zelf werkt en de actie dus wel ongedaan kunt maken achteraf.

1. Maak een nieuwe grijze laag aan boven de laag met de foto. 

2. vul deze met 50% grijs (edit > fill> use 50% gray) 

3. Zet deze grijze laag op blending modus: overlay. Hierdoor zie je de foto weer. De fuctie Overlay doet het volgende: alles wat donkerder is als 50% grijs zal de foto eronder donkerder maken en alles wat lichter is dan 50% grijs zal de foto lichter maken. 50% grijs doet dus niets.

4. Nu kun je in de grijze laag naar eigen inzicht stukken doordrukken / tegenhouden. De grijze laag zal dan donkere en lichte grijzen laten zien.

De grijze laag

Origineel

Resultaat

Vrijstaand maken in Photoshop

Een foto die vrijstaand gefotografeerd is en die dat ook lijkt te zijn op het beeldscherm hoeft dat in de print niet persé te zijn.


Deze foto lijkt vrijstaand te zijn: hij is het echter niet. Op print wordt dit zichtbaar.


In deze uitleg:
1. Hoe kun je nagaan of een foto vrijstaand is.
2. Hoe kun je hem vrijstaand maken.

1. Er zijn 3 methoden om te kijken of het wit ook daadwerkelijk wit is.

a. Bekijk het beeldscherm is vanuit een andere hoek: zie je gekleurde vlekken in het wit? Dan is de foto niet vrijstaand. Een niet zo nauwkeurige methode trouwens. (In het voorbeeld hierboven kun je dit o.a zien beneden midden)

b. Meten is weten: met de color sampler tool (kleurpipet) kun je punten prikken om te controleren of die wit zijn. (Moet je wel precies de juiste punten prikken) Als de R, de G en de B waarden alle 3 op 255 staan dan is dat gedeelte van de foto wit.


In dit voorbeeld is het rode kanaal niet wit.

c. Adjustmentlayer> threshold.
Met deze functie kun je in zwart/wit zien waar de foto vrijstaand is.


Maak een adjustment leyer aan "threshold".


Zet de threshold op 255.


Alles wat nu zwart is is niet vrijstaand.

2. Hoe kun je deze niet vrijstaande plaatsen nu wel vrijstaand maken?

Het gereedschap wat ik hiervoor meestal gebruik is de "dodge tool" (tegenhouden).


* Zet de range op "high lights. (hoge lichten).
* Protect tones uit zetten (anders lukt het je nooit om wit te krijgen).
* Met exposure kun je de fijnheid instellen (hoe kleiner hoe minder meegenomen wordt).

Selecteer nu de laag met de afbeelding en ga daar in werken met de dotch tool. (Dupliceer de laag zodat je altijd nog terugkunt als je fouten gemaakt hebt). Je kan zowel met de adjustmentlayer aan als uit werken. Zelf switch ik vaak tussen aan en uit. Dit ligt natuurlijk aan de afbeelding waaraan ik werk. Als het contrast groot is en het voorwerp donker dan heb ik de adjustmentlayer aan staan. Is het onderwerp zelf licht tegen een witte achtergrond dan wil ik de foto zien en dan kijk ik in de adjustmentlayer of ik het goed aan het doen ben.
WERK OP 100% als je aan de randen begint zodat je echt ziet wat je doet.


Je gebruik de "dodge tool" in de laag van de foto (dupliceer de laag eerst voor de zekerheid).


* Links hoe het was.
* Midden de foto.
* Rechts de adjustmentlayer wanneer de foto vrijstaand gemaakt is.